ReadyPlanet.com
dot dot
dot
ลิ้งเพื่อหาประสบการณ์
dot
bulletค้นหากับ google
bulletเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
bulletเว็บไซต์ที่น่าสนใจ
bulletโรงเรียนวัดนิโครธาราม
bulletกระดานถามตอบ
bulletระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
bulletค้นหาระเบียบของทางราชการ
bulletรวมคำสั่งของ สพฐ.
bulletเส้นทางสู่ ครูชำนาญการพิเศษ
bulletดูแผนที่ทางอากาศ (ชัดมาก)
bulletไม่เชื่ออย่าลบหลู่
bulletภาพตรงข้ามของเด็กนิโคร
bulletร่วมสร้างสานตำนานรัก
bulletประกาศสอบราคา
bulletค่าใช้จ่ายในการไปราชการ
bulletมุมอาเซียนของเด็กนิโคร
bulletสุขภาพช่องปาก เด็กทับปุดรักฟัน
bulletบทเรียนวิชาภาษาไทย
bulletตลาดนัดนักเรียน
bulletเสียงครวญจากตัวเลขไทย
bulletพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตฯ
bulletโรงเรียนทับปุดวิทยา
bulletรวมวีดีโอกิจกรรมต่างๆ
bulletโรงเรียนวิถึพุทธ
bulletพี่พลอยสอนศิลป์ Show it off
bulletSAR รายงานคุณภาพการศึกษา
bulletจามจุรีสาร
bulletเทศบาลตำบลทับปุด
bulletค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาฯ
bulletบทอาขยาน ของเด็กนิโครฯ
bulletโครงการอาหารกลางวัน
bulletครูพี่เลี้ยงเด็กพิการเรียนร่วม




มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๔

 
                 เรียบเรียงบทกลอนโดย  นายสมนึก  ธนการ  

ตอนที่  ๔  กายานุปัสสนา  หมวดกาย  (อิริยาปนบรรพ  รู้อิริยาบถ)
(๔๖)  อิริยาบถบรรพ  ตอน  ลักษณะการเดิน  ยืน  นอน  นั่ง  พุทธพจน์
      ลักษณะ  การเดิน  ยืน นั่ง นอน   ทุกขั้นตอน  สติ  คอยยับยั้ง    
สักไว้รู้  อาศัย   เป็นที่ตั้ง                  รวมพลัง  รับรู้  และเข้าใจ
(๔๗)  นิยาม
      การเคลื่อนไหว  ก้าวขา  สลับเท้า ทุกย่างก้าว  สติ  ย่อมหวั่นไหว
รู้ฝ่าเท้า  กระทบ  พื้นเมื่อใด             ย่อมจำได้  ว่าเดิน  เป็นสัญญา
ส่วนการยืน  หยุดนิ่ง  เท้าเป็นฐาน      ถีอว่าผ่าน  ตัวตรง  ทั้งสองขา
ก้นเป็นฐาน  การนั่ง  กิริยา                อาศัยว่า  อกตั้ง  นั่งตัวตรง
ส่วนการนอน  แผ่นหลัง  แนบสนิท     ติดแนบชิด  ที่นอน  ดั่งประสงค์
ลักษณะ  ท่าทาง  ย่อมเจาะจง           เจตจำนง  ให้รู้  และเข้าใจ        
(๔๘)  จุดมุ่งหมาย

      เพื่อขยาย  ขอบเขต  การรับรู้      ขยายสู่  ร่างกาย  ยามเคลื่อนไหว
แต่ศีรษะ  จรด  ปลายเท้าไป              ต่อยอดให้  ได้เห็น  ความเป็นจริง
(๔๘)  แนวทางฝึก
ลักษณะ  เป็นเพียง  แค่แนวฝึก           ความคิดนึก  แนวทาง  เมื่อนั่งนิ่ง
เดินจงกรม  สืบเท้า  นอนเอนอิง         มีหลายสิ่ง  ฝนฝึก  ใช่นึกเอา
(๕๐)  เคล็ดวิชาเดินจงกรม  นิยามและจุดมุ่งหมายของการเดินจงกรม
      “เดินจงกรม”  นั้นมี  อานิสงส์       เพื่อให้ปลง  ละวาง  สิ่งโง่เขลา
บำเพ็ญเพียร  ทบทวน  สิ่งก่อนเก่า      ทุกย่างก้าว  สืบเท้า  ความอดทน
อาพาธน้อย  ได้ออก  กำลังกาย          ท้องสบาย  ย่อยง่าย  ไม่สับสน
สมาธิ  ย่อมเกิด  ขึ้นกับตน                บุญกุศล  เป็นผล  การกระทำ
ทุกย่างก้าว  ที่เดิน  เท้าสัมผัส            ปรากฏชัด  ทุกครั้ง  เหมือนตอกย้ำ
ตั้งกายตรง  ตั้งมั่น  ฝึกจดจำ             ช่างลึกล้ำ  เห็นผล  ในทันตา
ความฟุ้งซ่าน  ซัดส่าย  เมื่อได้เห็น      ใจเริ่มเย็น  มั่งคง  อยู่ตรงหน้า
ค่อยฝึกฝน  เดินไป  เดินกลับมา        เสมือนว่า  สติ  คอยย้ำเตือน 
(๕๒)  การใช้จงกรมเป็นฐานแรกในการเหนี่ยวนำสติ
      ทุกย่างก้าว  เพียงเท้า  กระทบพื้น รู้สึกตื่น  รู้ชัด  ไม่เลอะเลือน
สมาธิ  สติ  เปรียบเสมือน                ดั่งมีเพื่อน  คอยเตือน  ทั้งใจกาย
สติขาด  เรียกหา  เริ่มต้นใหม่           ยังไม่ไกล  ทุกอย่าง  ไม่มีสาย
ไม่ต้องเกร็ง  เดินไป  ตามสบาย        ยกเท้าซ้าย  เท้าขวา  ว่าตามกัน
(๕๕)  อัตราความเร็ว
      ไม่เร่งร้อน  รีบเร่ง  ทุกย่างก้าว    ค่อยวางเท้า  ค่อยค่อย  คอยเลือกสรร
ให้รู้ชัด  ทุกก้าว  ให้รู้ทัน                  ช้าเร็วนั้น  แล้วแต่  ความพอใจ 
เรื่องเร็วช้า  ทุกอย่าง  ไม่มีผิด           อย่ายึดติด  ตามอย่าง  สำนักไหน
หากสติ  ตามทัน  ก็ก้าวไว                ก้าวช้าไป  ยืดยาด  อาจเฉื่อยชา
ตามสบาย  เคยเดิน  ถือเป็นหลัก       ทุกก้าวผลัก  ออกไป  เร็วหรือช้า
ธรรมชาติ   อย่างไร  ธรรมดา            ถือได้ว่า  เป็นหลัก  เดินจงกรม
(๕๗)  องค์ประกอบปลีกย่อยในการรักษาความพร้อมรู้
      ทุกส่วนของ  ร่างกาย  ใช้ร่วมกัน  แขนขานั้น  ไปกัน  อย่างเหมาะสม
ทั้งศีรษะ  สายตา  มิให้ล้ม                ความนิยม  กับสิ่ง  ที่เห็นมา
ใช้มือขวา  จับซ้าย  ไพล่ข้างหลัง        ด้วยมิหวัง  ให้แกว่ง  ตามประสา
คอตั้งตรง  มองต่ำ  ทอดสายตา         รู้เพียงว่า  คอหลัง  ต้องไม่เกร็ง
เดินเท้าเปล่า  หรือว่า  ใส่รองเท้า       ทุกย่างก้าว  มิใช่  คิดกลั่นแกล้ง
หากฝ่าเท้า  อ่อนนุ่ม  ไม่กล้าแข็ง        ใช่เสแสร้ง  ตามแต่  พึงพอใจ
(๕๙)  การหมุนตัว
      การกลับตัว  เป็นจุด  เกิดปัญหา   ทั้งแขนขา  แกะกะ คงไม่ไหว
จิตอาจแกว่ง  ครั้งแรก  เป็นอย่างไร     อย่าปล่อยไป  จดจำ  คิดไตร่ตรอง
ทุกย่างก้าว  ทุกเท้า  ที่ก้าวย่าง            ยกเท้าวาง  ทุกครั้ง  เดินให้คล่อง
มีสติ  มั่นไว้  ตามครรลอง                  ว่าจะต้อง  เป็นไป  เช่นเดียวกัน
มาถึงจุด  สิ้นสุด  เหมือนทหาร            หยุดก่อนผ่าน  คำสั่ง  กลับหลังหัน
ก้าวเท้าวาง  ครึ่งรอบ  อย่าผลุนผลัน     เพื่อยืนยัน  มั่นคง  ก่อนตรงไป
(๖๑)  สรุปหลักการเดินจงกรม
      หลักการเดิน  จงกรม  ให้รู้ชัด       เท้าสัมผัส  กระทบ  ถือว่าใช่
ทุกจังหวะ  ก้าวย่าง  ต้องตั้งใจ            เดินอย่างไร  เดินไป  ตามต้องการ 
(๖๑)  เคล็ดวิชาการนอนอย่างมีสติ
      ลักษณะ  การนอน  ก่อนหลับลง    ช่วยเสริมส่ง  สติ  สอดประสาน
ลมหายใจ  เข้าออก  ที่ยาวนาน           สัมผัสผ่าน   ศีรษะ  แผ่นหลัง  ขา
สำรวจดู  ร่างกาย  ที่เกร็งอยู่               สัมผัสรู้  ตรงไหน  ให้เปลี่ยนท่า
เมื่อผ่อนคลาย  ไม่เกร็ง  สติมา            ถือได้ว่า  ถูกต้อง  และสมบูรณ์
ท่า “สีหไสยาสน์”   ราชสีห์                  สติมี  ปัญญา  มิให้สูญ
ตะแคงขวา   แนวทาง  เพียงเกื้อกูล      เพื่อเพิ่มพูน   แนวทาง  พุทธองค์
(๖๓)  การนำสติไปใช้ในอิริยาบถประจำวัน 
      เมื่อเห็นกาย  ในกาย  หมายตื่นรู้    สติอยู่   สมหวัง  ดั่งประสงค์
ความรู้สึก   เริ่มเปลี่ยน  เจตจำนง         กุศลส่ง  เฝ้าดู   รู้ใจกาย
เป้าประสงค์  สูงสุด   การดับทุกข์         ทั้งความสุข  ก็หวัง  ดับให้หาย
ไม่ยึดมั่น  ถือมั่น  คือบั้นปลาย             เซลล์ที่ตาย  ไม่ฟื้น  กลับคืนมา
“ลักษณะ  การเดิน ยืน  นอน  นั่ง          มิอาจสั่ง  ได้อย่าง  ปรารถนา
คอยเมื่อยขบ  แข็งขืน   ทุกเวลา           อนัตตา  จริงแท้  เสมอไป
อนิจจัง   ทุกอย่าง  ล้วนไม่เที่ยง            ฟังแต่เสียง  ตามยาก  มากแค่ไหน
เพราะความอยากทนยากเปลี่ยนว่องไว แค่ยึดใจ  เปลี่ยนได้  หลายร้อยพัน                 
(๖๕)  หรือเธอตั้งกายไว้ด้วยกิริยาท่าทางอย่างใดๆ 
          ก็รู้ชัดกิริยาท่าทางอย่างๆ

      ความเห็นชัด  ชนิด  ไม่เกี่ยงงอน     อาจมองย้อน  เห็นกาย  เหมือนคล้ายฝัน
เป็นแต่เพียง  ก้อนทึบ  ก็แค่นั้น            เป็นหุ่นปั้น  เป็นถ้ำ  น้ำเต็มโพรง
กายกับจิต   ใกล้กัน   จนแนบชิด          แนบสนิท  จากกัน  เหมือนกับโล่ง
เพียงความเห็น  ว่ารวม  เหมือนกลโกง   วันลงโลง  เหินห่าง  แยกทางไป
กายถูกเผา   กลับคืน  สู่สสาร               ส่วนวิญญาณ  ลอยล่อย  ครองร่างใหม่
ส่วนนักคิด  เขาคิด  กันเช่นไร              อย่าห่วงใย  ปล่อยเขา  เราต่างกัน
“ดีหรือร้าย  หมายใจ  ใครผู้คิด             ถูกหรือผิด  หมายใจ  ใครสร้างสรรค์
ดีหรือร้าย  แล้วแต่  ใครยืนยัน             ทุกสิ่งนั้น  แล้วแต่   ใครจะมอง”
(๖๗)  ดูอิริยาบถโดยความเป็นวิปัสสนา  การหยั่งรู้หรือการเห็นแจ้งด้วยปัญญา
      จากผู้รู้  มาสู่   สิ่งถูกรู้                  เป็นผู้ดู  สังเกต   เหมือนสิ่งของ
เป็นวัตถุ  รูปธรรม   ให้เรามอง            แต่จะต้อง  อาศัย  กายในกาย
ลักษณะ  ตามรู้  ลมหายใจ                  ความเป็นไป  ฝึกฝน  กิเลสหาย
อนิจจัง  ทุกขัง  ก็มลาย                      ยิ่งขวนขวาย  ยิ่งเห็น  อนัตตา
เราอาจเห็น  กายจิต  สิ่งเดียวกัน          ความจริงนั้น  แตกต่าง   กันหนักหนา
เมื่อจิตออก  จากกาย  ไม่นำพา            ทิ้งกายา  ทิ้งขว้าง  ไม่ใยดี
(๖๘)  พิจารณาเห็นกายในกายภายในบ้าง
      ลักษณะ  เห็นกาย  ในกายเรา        เหมือนคนเขลา  ยึดมั่น  อยู่กับที่
เป็นแค่เปลือก  กระพี้  ของอินทรีย์       ร่างกายนี้  วิญญาณ   คอยสิงสู่
(๖๘)  พิจารณาเห็นกายในกายภายนอกบ้าง

      ลักษณะ  กายเพื่อน  ก็มิต่าง          บนเรือนร่าง  กายใจ  ได้รับรู้
ต่างยึดมั่น  ถือมั่น  น่าเอ็นดู                หวังกอบกู้  ยึดกาย  ไว้เหนือใจ
ทั้งที่ใจ  กุมกาย  เป็นที่ตั้ง                   แต่ยังหวัง  โชว์กาย  เป็นนิสัย
อวดรูปโฉม  โนมพรรณ  ทุกวันไป         ด้วยหลงใหล  ยึดมั่น  ทุกวันมา
เดินจงกรม  ฝ่าเท้า  กระทบพื้น            รู้สึกตื่น  ได้สม  ปรารถนา
รูปมนุษย์  สวยงาม  ภาพมารยา           จิตย้อมพา  ให้หลง  พางงงวย
ว่าลูกฉัน  พ่อแม่   ทั้งปูย่า                   อีกยายตา  ต่างคน  แสนสะสวย
อีกฐานะ  ตระกูล  ก็ร่ำรวย                  ยิ่งจะช่วย  หนุนส่ง  ให้มั่งมี
การตามรู้  สัมผัส  ทุกก้าวย่าง              ความแตกต่าง  จะเห็น  ทุกถิ่นที่
จิตสัมผัส  อาการ  ย่อมรู้ดี                   ขณะนี้  นั่งนอน  หรือยืนเดิน
(๖๙)  พิจารณาเห็นกายในกายทั้งภายในทั้งภายนอกบ้าง
      ลักษณะ  ท่าทาง  ที่ปรุงแต่ง           ความเปลี่ยนแปลง  มุ่งมั่น  ยิ่งส่งเสริม
อนัตตา  บางเบา  ช่วยต่อเติม               ความรู้เพิ่ม  ให้เห็น  ความเป็นจริง
(๗๐)  พิจารณาเห็นธรรมคือความเกิดขึ้นในกายบ้าง
      ลักษณะ  ท่าทาง  ที่เกิดขึ้น             ปลุกให้ตื่น  รู้ชัด  ในทุกสิ่ง
เพียงให้รู้  ว่าเดิน  หรือว่าวิ่ง                 มิใช่นิ่ง  ลืมหลง  ทะนงตน
(๗๐)  พิจารณาเห็นธรรมคือความเสื่อมในกายบ้าง
      ลุกจากนอน  มานั่ง  ตั้งใจยืน          ตั้งแต่ตื่น  เปลี่ยนไป  ไม่สับสน
ก่อนจะก้าว  ย่างเท้า  ต้องอดทน      ก้าวผ่านพ้น   เปลี่ยนไป  เนื่องในธรรม
(๗๑)  พิจารณาเห็นธรรมคือความเกิดขึ้นทั้งความเสื่อมในกายบ้าง          
      ความเกิดขึ้น  ตั้งอยู่  และเสื่อมไป   ย่อมเห็นได้  ต่อเนื่อง  อย่างซ้ำซ้ำ
เกิดแล้วแก่  แล้วตาย  ยิ่งลึกล้ำ             ยังจดจำ  ฝังอยู่  มิรู้วาย

                                         เด็กนิโคร
                                         w – nikro.com




ทางสามแพร่ง

ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี
ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี ๓
ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี ๔
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๒
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๓
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๕
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๖
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๗
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๘
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๐
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๑
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๒
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๓
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๔
มหาสติปัฏบานสูตร ตอนที่ ๑๕
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๖
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๗
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก ตอนท่ี ๓๐
พุทธศาสนาThe Have I Heard ความนำ เพื่อร่วมสืบสานพระพุทธศาสนา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑ พระสูติกาล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒ ลักษณะมหาบุรุษ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓ เทวฑูตทั้ง ๔
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔ เสด็จออกผนวช
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕ พิจารณาอาหารในบาตร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๖ ปัญจวัคคีย์ทั้งห้า
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๗ ทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๘ ทางสายกลาง หนทางแห่งการตรัสรู้
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๙ นางสุชาดา กับข้าวมธุปายาส
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๐ ทรงชนะพญามาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๑ ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๒ ธิดาพญามาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๓ เสวยวิมุตติสุข
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๔ ดอกบัวสี่เหล่า
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๕ ปฐมเทศนา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๖ อุบาสิกาคู่แรก
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๗ รากเหง้าแห่งอกุศลและกุศล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๘ กามคุณ ๕
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๙ โปรดชฎิลสามพี่น้อง
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๐ เวฬุวัน วัดแรกในพุทธศานา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๑ ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๒ วิธีแก้ง่วงของพระพุทธองค์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๓ วันจาตุรงคสันนิบาต
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๔ เสด็จโปรดพระราชบิดา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๕ ฝนโบกขรพรรษ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๖ โปรดพระนางพิมพาและราหุล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๗ ไม่มีสิ่งใดรัดตรึงใจบุรุษเท่าสตรี
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๘ พึงชนะความโกรธ ด้วยความไม่โกรธ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๙ ความไม่เที่ยงของสังขาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๐ พระอานนท์ พระพุทธอุปัฏฐาก
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๑ ประกาศนียกรรมพระเทวฑัต
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๒ พระเทวฑัต ผู้ทำสังฆเภท
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๓ พระเทวฑัต ถูกแผ่นดินสูบ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๔ พระเจ้าอชาติศัตรู ผู้สำนึกบาป
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๕ พระเจ้าสุทโธทนะ บรรลุพระอรหันต์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๖ ครุธรรม ๘ ประการ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๗ เสด็จโปรดพุทธมารดา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๘ มาคันทิยะพราหมณ์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๙ โปรดเวรัญชพราหมณ์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๐ พญาช้าง "ปาลิไลยกะ"
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๑ ธรรมวินัยจะเศร้าหมองหรือรุ่งเรือง
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๒ อหิงสกะหรือองคุลีมาล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๓ ท้าวผกาพรหม ผู้เห็นผิดเป็นชอบ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๔ ทรงแสดงนิมิตโอภาส
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๕ พญาวัสวดีมาร ทูลขอให้ปลงอายุสังขาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๖ "สุกรมัทวะ" อาหารมื้อสุดท้าย
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๗ "ปุกกุสะ" ถวายผ้าสิงคิวรรณ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๘ สถานที่ระลึกถึงพระพุทธองค์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๙ "สุภัททะ" พระสาวกรูปสุดท้าย
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕๐ โอวาทสุดท้ายก่อนดับขันธ์ปรินิพาน
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕๑ พิธีถวายพระเพลิงและจัดแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก ตอนที่ ๔๙
มุมอาเซียน
ครอบครัวอบอุ่น ๓
ครอบครัวอบอุ่น ๒
ครอบครัวอบอุ่น ๑



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนวัดนิโครธาราม,นิโครธาราม,นิโคร,เด็กนิโคร,ครูนิโคร,หนุ่มนิโคร,สาวนิโคร,ชาวนิโคร,พี่เสือ,เจ้าตัวน้อย,สมนึก,โก้เจ้า,จามจุรี wnikro@gmail.com