ReadyPlanet.com
dot dot
dot
ลิ้งเพื่อหาประสบการณ์
dot
bulletค้นหากับ google
bulletเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
bulletเว็บไซต์ที่น่าสนใจ
bulletโรงเรียนวัดนิโครธาราม
bulletกระดานถามตอบ
bulletระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
bulletค้นหาระเบียบของทางราชการ
bulletรวมคำสั่งของ สพฐ.
bulletเส้นทางสู่ ครูชำนาญการพิเศษ
bulletดูแผนที่ทางอากาศ (ชัดมาก)
bulletไม่เชื่ออย่าลบหลู่
bulletภาพตรงข้ามของเด็กนิโคร
bulletร่วมสร้างสานตำนานรัก
bulletประกาศสอบราคา
bulletค่าใช้จ่ายในการไปราชการ
bulletมุมอาเซียนของเด็กนิโคร
bulletสุขภาพช่องปาก เด็กทับปุดรักฟัน
bulletบทเรียนวิชาภาษาไทย
bulletตลาดนัดนักเรียน
bulletเสียงครวญจากตัวเลขไทย
bulletพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตฯ
bulletโรงเรียนทับปุดวิทยา
bulletรวมวีดีโอกิจกรรมต่างๆ
bulletโรงเรียนวิถึพุทธ
bulletพี่พลอยสอนศิลป์ Show it off
bulletSAR รายงานคุณภาพการศึกษา
bulletจามจุรีสาร
bulletเทศบาลตำบลทับปุด
bulletค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาฯ
bulletบทอาขยาน ของเด็กนิโครฯ
bulletโครงการอาหารกลางวัน
bulletครูพี่เลี้ยงเด็กพิการเรียนร่วม




มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๔

 
                 เรียบเรียงบทกลอนโดย  นายสมนึก  ธนการ  

ตอนที่  ๑๔  ธรรมานุปัสสนา  หมวดสภาวธรรม  (อายตนบรรพ  เท่าทันความไม่ใช่ตัวตนของผัสสะ)
(๔๔๑)  อายตนบรรพ  พุทธพจน์
      สิ่งกระทบ  เมื่อต้อง  ตกกระทบ     มาบรรจบ  กับสิ่ง  ที่บ่งชี้
ตาเห็นรูป  บอกได้  ในทันที                 หูยังดี  ได้ยิน  เสียงใกล้ไกล
มีจมูก  เหม็นหอม  ได้ดมกลิ่น             รสต้องลิ้น   รับได้  ไม่หวั่นไหว
กายสัมผัส   กอดรัด  อายอุ่นไอ            มีแต่ใจ  รับรู้  ธรรมารมณ์
(๔๔๓)  นิยาม
(๔๔๓)  อายตนะ  เชื่อมต่อหรือติดต่อ มี  ๒  อย่าง
              อายตนะภายในหรือสิ่งที่ถูกกระทบเรียกอินทรีย์ ๖  ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
              อายตนะภายนอกหรือสิ่งที่มากระทบ  เรียกอารมณ์ ๖ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะและธรรมารมณ์ รูปกระทบตา เสียงกระทบหู

      สิ่งกระทบ  กระทบ  เชื่อมรับส่ง    สัมผัสตรง  ทุกคู่  ดูเหมาะสม
ตากับรูป   สอดรับ  กับคำชม               ค่านิยม  ได้รู้  หูได้ยิน 
(๔๔๓)  สังโยชน์  กิเลสเครื่องร้อยรัดที่ผูกมัดใจไว้กับทุกข์
      เรียก  “สังโยชน์”  กิเลส   เครื่องผูกมัด สรรพสัตว์   ทั้งหลาย  ไว้หมดสิ้น
ติดอยู่กับ  ความทุกข์  เป็นอาจิณ         ยากจะดิ้น  สลัด  หลุดออกไป
(๔๔๓)  ๑.  สักกายทิฏฐิ  ความเห็นว่าร่างกายเป็นของเรา มีความยึดมั่นถือมั่นในระดับหนึ่ง
      เกิด  “สักกายทิฏฐิ”  เกิดความคิด  ว่ายึดติด   กายนี้  ไม่ไปไหน
ความยึดมั่น  ถือมั่น  ยึดเพราะใจ         ยากละได้   ตราบใด  ยังต้องการ
(๔๔๓)  ๒.  วิจิกิจฉา  ความลังเลสงสัยในคุณของพระรัตนตรัย
      เรียก  “วิจิกิจจา”  ความลังเล         ยังหักเห  สงสัย  ไม่พ้นผ่าน
แม้ได้ยิน  ได้ฟัง  ยังฟุ้งซ่าน                 เหมือนผ้าม่าน   กั้นไว้  ไม่เข้าใจ
(๔๔๔)  ๓.  สีลัพพตปรามาส  ความยึดมั่นถือมั่นในศีล (ข้อบังคับ)ในวัตร (ข้อปฏิบัติ)
      ความยึดมั่น  ถือมั่น  สิ่งเชื่อถือ       เป็นความซื่อ  ติดพัน  ไม่สงสัย
ทั้งในศีล  ในธรรม   ย้ำกันไป               หลุดพ้นได้  เมื่อใจ  ไม่ใยดี       
(๔๔๔)  ๔.  กามราคะ ความติดใจในกามคุณ
      “กามราคะ”  พอใจ  ติดใจกาม       อยากติดตาม   อยากเห็น  อยากเสียดสี
ไม่เห็นหน้า   เพียงวัน  เหมือนร้อยปี   วินาที   แสนนาน  กว่าผ่านไป
(๔๔๔)  ๕.  ปฏิฆะ  ความกระทบกระทั่งในใจ
      “ปฏิฆะ”  กระทบ  แล้วขัดเคือง     ไม่รู้เรื่อง  เหตุผล  มาจากไหน
อาจตีรัน  ฟันแทง   แสร้งสะใจ            ผลที่ได้   ทนทุกข์  เวทนา
(๔๔๔)  ๖.  รูปราคะ  ความติดใจในรูปฌาน
      “รูปราคะ”  ติดใจ  ในรูปธรรม      ว่าสวยล้ำ  เกินกว่า  ยากจะหา
ปฏิบัติ  เพื่อละ   อวิชชา                       ภาพมายา  สุดท้าย  คงหายไป
      “รูปราคะ”  ความคิด   ยังติดอยู่     หลงเนื้อคู่   หลงคิด  ติดใยไหม
หลงติดรูป  ติดนาม   หลงติดใจ           คอยห่วงใย  ทุกเสี้ยว  วินาที  
(๔๔๕)  ๗.  อรูปราคะ  ความติดใจในอรูปฌานหรือความพอใจในนามธรรมทั้งหลาย
      ความติดใจ  ไร้รูป  คืออารมณ์        มาประสม  ความคิด  คอยเสียดสี
มากล่าวอ้าง  ทำร้าย  หลายวิธี              หลงยินดี  จมแช่  ต้องแพ้ภัย   
(๔๔๕)  ๗.  มานะ  ความยึดมั่นถือมั่นในตัวตนหรือคุณสมบัติของตน
      มี  “มานะ”  ถือว่า  ตัวนั้นเก่ง          ชอบอวดเบ่ง  อวดอ้าง  วางท่าใหญ่
ยังยึดมั่น  ถือมั่น  เกินตัวไป                   ยากหาใคร  เก่งกล้า  มาท้าลอง
(๔๔๕)  ๙.  อุทธัจจะ  ความฟุ้งซ่าน
      “อุทธัจจะ”  หมายว่า  ความฟุ้งซ่าน  ความรำคาญ  ทำจิต  ให้หม่อนหมอง
คิดฟุ้งซ่าน    มากมาย  หมายจับต้อง     จึงเศร้าหมอง  ในจิต  คิดทำลาย
(๔๔๕)  ๑๐.  อวิชชา  ความไม่รู้จริง
      “อวิชชา”  หมายว่า  ไม่รู้จริง           ไม่รู้สิ่ง  ที่เกิด   ที่เลือนหาย
ไม่รู้เหตุ  แห่งทุกข์  นั้นมากมาย            ต้องเจ็บอาย    ไม่รู้  สิ่งที่ทำ
เพราะ“สังโยชน์”นั้นเป็น เครื่องผูกรัด  สรรพสัตว์   ทั้งหลาย  จึงถลำ
ต้องติดบ่วง  มัดไว้  หมายจองจำ           เหมือนบ่วงกรรม  สังโยชน์  รัดตรึงใจ
(๔๔๖)  จุดมุ่งหมาย
      ความยึดมั่น  เกิดขึ้น  แต่ละครั้ง       ทั้งความหวัง  ความคิด ย่อมเลื่อนไหล
อุปาทาน  มองเห็น  แปรเปลี่ยนไป         ตามแต่ใคร  ครุ่นคิด  ติดรู้มา
จุดมุ่งหมาย  ภายใน  และภายนอก        กระทบบอก   ความหมาย  ที่เรียกหา
ตาเห็นรูป  ตาเป็น  อนัตตา                     สักแต่ว่า  ได้เห็น   หรือเป็นไป           
(๔๔๗)  แนวทางฝึก
      ตรงจุดของ  สติ  คมชัดลึก               ความรู้สึก   กระทบ  เป็นไฉน
สิ่งกระทบ  กระทบ  ต้องสิ่งใด               ย่อมรู้ได้  เพราะใจ  เป็นประธาน
รู้ว่าตา  กระทบ  รูปจึงเห็น                     ว่ามันเป็น  อะไร   คอยประสาน
ประสาทส่ง   สิ่งเห็น  สิ่งต้องการ           เพื่อส่งผ่าน  สมอง  แปลความหมาย
รู้ว่าหู  กระทบ  เสียงได้ยิน                     รู้ว่ากลิ่น  จมูก  คอยขยาย
รู้ว่าลิ้น  กระทบ  รสมากมาย                  รู้ว่ากาย  สัมผัส  ต้องสิ่งใด
รู้เย็นร้อน  อ่อนนุ่ม  ยังจดจำ                  รู้นามธรรม  สัมผัส  รู้กายใจ
สิ่งกระทบ  แล้วแต่  เป็นคู่ไหน               ย่อมรู้ได้  สติ  ความทรงจำ             
(๔๔๘)  แนวทางกำหนดรู้สังโยชน์  เครื่องผูกมัดใจไว้กับความทุกข์
      รู้สังโยชน์   กิเลส   เครื่องร้อยรัด      คอยผูกมัด  กับทุกข์  คอยตอกย้ำ
สิ่งกระทบ  เมื่อต้อง   คอยน้อมนำ         ตามแต่กรรม  แต่เวร   ที่สร้างมา
(๔๔๙)   ระดับกิเลสอย่างหยาบ
      ระดับของ   กิเลส  อย่างราคะ          อย่างโทสะ   เกิดง่าย  ไม่ต้องหา
ส่วนโมหะ  ฝังลึก  ในกายา                     ปรากกฎมา  เมื่อพูด  พิสูจน์ใจ           
(๔๔๙)  กามราคะ  ความกำหนัดในกามคุณ  ๕  ความใคร่ในรูป เสียง กลิ่น รส  ฯ
      ความกำหนัด เรื่องกาม หรือความอยาก นั้นมีมาก  ติดกาม  จนหลงใหล
หลับตาเห็น  กำหนัด  เกิดภายใน            คอยโยงใย  ติดพัน  ไม่เว้นวาง
ติดในรูป  ในรส  ในกลิ่นเสียง                 ถ้อยสำเนียง  หมกมุ่น  คอยกีดขวาง
ยากสำเร็จ  ลงได้  ไม่มีทาง                     เพราะทุกอย่าง  ผูกรัด  คอยมัดใจ
แม้มิเคย  ได้เห็น  ยังกระสัน                   ยังบีบคั้น  ใจกาย   สุดทนไหว
ผูกกับเพศ   กับกาม  ทุกข์กันไป             สังโยชน์ใหญ่  คือกาม  ราคะจริง
(๔๕๑)  ปฏิฆะ  ความกระทบกระทั่งในใจ  ความหงุดหงิดขัดเคืองใจ
      “ปฏิฆะ”  ตรงข้าม  กามราคะ          คิดแต่จะ  หลีกหนี  ไม่สุงสิง
เพราะขัดเคือง  ในใจ  ยากอยู่นิ่ง             หากไม่ทิ้ง  จะกลาย  เป็นร้ายไป
เหมือนได้กลิ่น  ที่เหม็น  อยากจะหนี     เจออีกที่  ก็เหม็น  สุดทนไหว
เกิดโมโห  คลุ้มคลั่ง  อึดอัดใจ                 เป็นไปได้   สังโยชน์  นั้นครอบงำ
(๔๕๒)  ระดับกิเลสอย่างละเอียด
      ขอเพียงมี  สติ  กำหนดรู้                   ถึงที่อยู่   ความคิด  ก่อนถลำ
ความรู้สึก  ยึดมั่น  หรือจดจำ                 หวังกระทำ  ต่อต้าน  เมื่อผ่านไป
เมื่อสายตา  กระทบ  ภาพที่เห็น              อาจลอยเด่น  จำได้  ภาพที่ไหน  
เกิดความเห็น  ว่าเป็น  ภาพของใคร       อาจจำได้  ใครถ่าย  ภาพนี้มา 
ได้ยินเสียง  กระทบ  มาที่หู                     กำหนดรู้  สุ่มเสี่ยง  แปล่งวาจา
กำหนดรู้  ว่าใคร  นึกเห็นหน้า                รู้ถึงว่า  นิสัย  เป็นอย่างไร
เมื่อจมูก  กระทบ  กลิ่นอย่างนี้                รู้ทันที  ว่าเป็น  ใครที่ไหน
ระลึกรู้  ได้ว่า  กลิ่นกายใคร                     น่าชื่นใจ  จำได้  กายเพื่อนเรา
ลิ้นรับรส  อาหาร  ในจานสวย                รับรู้ด้วย  จานนี้  ของเพื่อนเขา
รสอาหาร  แบบนี้   คุ้นเพื่อนเก่า             แต่วัยเยาว์   จำได้  ไม่มีลืม
กายสัมผัส  เบาะนุ่ม  ไม้เนื้อแข็ง            นั่งตัวเกร็ง  จำได้  ใจยังปลื้ม
เคยแวะเวียน  มาหา  ยังดูดดื่ม               เคยหยิบยืม   ของใช้  ไปหลายอัน
ใจกระทบ  นามธรรม  ยิ่งล้ำลึก              ความรู้สึก  จำได้  เหมือนคล้ายฝัน
นานกี่ปี  กี่เดือน  ไม่มีวัน                        ที่ตัวฉัน  จะลืม  คำเตือนเธอ
สิ่งกระทบ  เป็นเพียง  อนัตตา                อุปมา  ตัวตน  เคยพลั้งเผลอ
ความรู้สึก  ทั้งหลาย  แรกพบเจอ           หวังเพื่อนเกลอ  จดจำ  และเข้าใจ
จะมาดี  มาร้าย   ไม่ต้องเกี่ยง                  มันจะเสี่ยง  มากมาย  ขนาดไหน
สิ่งกระทบ  เลวร้าย  สักปานใด               ปรุงแต่งให้  เป็นไป  เท่าทวี
อยู่ที่ใจ  รู้ชัด  สิ่งกระทบ                         อยู่ที่จบ  ลงด้วย  เหตุเท่านี้
สักแต่รู้   แต่ฟัง  ถ้อยวจี                          หรือว่ามี  โต้ตอบ  ตามชอบใจ
                                             เด็กนิโคร
                                         w – nikro.com





ทางสามแพร่ง

ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี
ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี ๓
ศึกษาธรรมอย่างถูกวิธี ๔
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๒
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๓
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๔
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๕
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๖
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๗
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๘
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๐
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๑
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๒
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๓
มหาสติปัฏบานสูตร ตอนที่ ๑๕
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๖
มหาสติปัฏฐานสูตร ตอนที่ ๑๗
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก ตอนท่ี ๓๐
พุทธศาสนาThe Have I Heard ความนำ เพื่อร่วมสืบสานพระพุทธศาสนา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑ พระสูติกาล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒ ลักษณะมหาบุรุษ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓ เทวฑูตทั้ง ๔
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔ เสด็จออกผนวช
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕ พิจารณาอาหารในบาตร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๖ ปัญจวัคคีย์ทั้งห้า
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๗ ทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๘ ทางสายกลาง หนทางแห่งการตรัสรู้
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๙ นางสุชาดา กับข้าวมธุปายาส
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๐ ทรงชนะพญามาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๑ ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๒ ธิดาพญามาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๓ เสวยวิมุตติสุข
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๔ ดอกบัวสี่เหล่า
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๕ ปฐมเทศนา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๖ อุบาสิกาคู่แรก
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๗ รากเหง้าแห่งอกุศลและกุศล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๘ กามคุณ ๕
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๑๙ โปรดชฎิลสามพี่น้อง
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๐ เวฬุวัน วัดแรกในพุทธศานา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๑ ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๒ วิธีแก้ง่วงของพระพุทธองค์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๓ วันจาตุรงคสันนิบาต
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๔ เสด็จโปรดพระราชบิดา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๕ ฝนโบกขรพรรษ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๖ โปรดพระนางพิมพาและราหุล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๗ ไม่มีสิ่งใดรัดตรึงใจบุรุษเท่าสตรี
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๘ พึงชนะความโกรธ ด้วยความไม่โกรธ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๒๙ ความไม่เที่ยงของสังขาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๐ พระอานนท์ พระพุทธอุปัฏฐาก
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๑ ประกาศนียกรรมพระเทวฑัต
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๒ พระเทวฑัต ผู้ทำสังฆเภท
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๓ พระเทวฑัต ถูกแผ่นดินสูบ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๔ พระเจ้าอชาติศัตรู ผู้สำนึกบาป
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๕ พระเจ้าสุทโธทนะ บรรลุพระอรหันต์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๖ ครุธรรม ๘ ประการ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๗ เสด็จโปรดพุทธมารดา
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๘ มาคันทิยะพราหมณ์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๓๙ โปรดเวรัญชพราหมณ์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๐ พญาช้าง "ปาลิไลยกะ"
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๑ ธรรมวินัยจะเศร้าหมองหรือรุ่งเรือง
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๒ อหิงสกะหรือองคุลีมาล
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๓ ท้าวผกาพรหม ผู้เห็นผิดเป็นชอบ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๔ ทรงแสดงนิมิตโอภาส
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๕ พญาวัสวดีมาร ทูลขอให้ปลงอายุสังขาร
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๖ "สุกรมัทวะ" อาหารมื้อสุดท้าย
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๗ "ปุกกุสะ" ถวายผ้าสิงคิวรรณ
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๘ สถานที่ระลึกถึงพระพุทธองค์
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๔๙ "สุภัททะ" พระสาวกรูปสุดท้าย
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕๐ โอวาทสุดท้ายก่อนดับขันธ์ปรินิพาน
พุทธศาสนาThe Have I Heard ๕๑ พิธีถวายพระเพลิงและจัดแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ
พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก ตอนที่ ๔๙
มุมอาเซียน
ครอบครัวอบอุ่น ๓
ครอบครัวอบอุ่น ๒
ครอบครัวอบอุ่น ๑



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนวัดนิโครธาราม,นิโครธาราม,นิโคร,เด็กนิโคร,ครูนิโคร,หนุ่มนิโคร,สาวนิโคร,ชาวนิโคร,พี่เสือ,เจ้าตัวน้อย,สมนึก,โก้เจ้า,จามจุรี wnikro@gmail.com