ReadyPlanet.com
dot dot
dot
ลิ้งเพื่อหาประสบการณ์
dot
bulletค้นหากับ google
bulletเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
bulletเว็บไซต์ที่น่าสนใจ
bulletโรงเรียนวัดนิโครธาราม
bulletกระดานถามตอบ
bulletระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
bulletค้นหาระเบียบของทางราชการ
bulletรวมคำสั่งของ สพฐ.
bulletเส้นทางสู่ ครูชำนาญการพิเศษ
bulletดูแผนที่ทางอากาศ (ชัดมาก)
bulletไม่เชื่ออย่าลบหลู่
bulletภาพตรงข้ามของเด็กนิโคร
bulletร่วมสร้างสานตำนานรัก
bulletประกาศสอบราคา
bulletค่าใช้จ่ายในการไปราชการ
bulletมุมอาเซียนของเด็กนิโคร
bulletสุขภาพช่องปาก เด็กทับปุดรักฟัน
bulletบทเรียนวิชาภาษาไทย
bulletตลาดนัดนักเรียน
bulletเสียงครวญจากตัวเลขไทย
bulletพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตฯ
bulletโรงเรียนทับปุดวิทยา
bulletรวมวีดีโอกิจกรรมต่างๆ
bulletโรงเรียนวิถึพุทธ
bulletพี่พลอยสอนศิลป์ Show it off
bulletSAR รายงานคุณภาพการศึกษา
bulletจามจุรีสาร
bulletเทศบาลตำบลทับปุด
bulletค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาฯ
bulletบทอาขยาน ของเด็กนิโครฯ
bulletโครงการอาหารกลางวัน
bulletครูพี่เลี้ยงเด็กพิการเรียนร่วม




ตอนที่ ๓ ลูกเสือ เนตรนารีสำรองกับขนบธรรมเนียมประเพณี

รายงานผลการจัดกิจกรรม
การเข้าค่ายพักแรมลูกเสือ  เนตรนารี  โรงเรียนวัดนิโครธาราม


  ค่ายลูกเสือโรงเรียนวัดนิโครธาราม
ภาพและคำบรรยายโดย  คุณครูสมนึก  ธนการ

ตอนที่   
ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น
ประเพณีการแต่งงาน
งานนี้งานช้างจริงๆ  ทุ่มทุนสร้างแบบไม่อั้นโดยคุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณและผองเพื่อน
ระหว่างวันที่  ๒๓  ถึง  ๒๔  ธันวาคม  ๒๕๕๑

ประเพณีการแต่งงานแบบโบราณ
ความมันที่ไม่ต้องพิสูจน์

คุณครูจีรวรรณ  วิเศษ,คุณครูจันทิรา  จันทวี,คุณครูอารมณ์  พลายสิน,คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ
ตุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์,คุณครูกัลยา  กะสิรักษ์,คุณครูปราณี  ฉันทวิชานนท์
คุณครูอรัญญรัตน์  ยมโดยคุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา,คุณครูจุไรรัตน์  สดวกกิจ
คุณครูสุพิศ  ชูร่วง
ญาติผู้ใหญ่ทั้งฝ่ายเจ้าบ่าว ฝ่ายเจ้าสาว และเพื่อนๆ  เจ้าบ่าว  เจ้าสาว  มากันเพียบ 
ญาติเยอะ  ว่างั้นเถอะ

            พิธีการแต่งงานตามธรรมเนียมไทย  เกิดขึ้นเมื่อชายและหญิงเกิดความรักใคร่ชอบพอกันและตกลงปลงใจที่จะใช้ชีวิตคู่ร่วมกัน ฝ่ายชายจะบอกกับพ่อแม่ ให้ทราบเพื่อให้จัดการหาผู้ใหญ่ไปทาบทามสู่ขอจากพ่อแม่ของฝ่ายหญิง
            การแต่งงานในสมัยโบราณ  เป็นหน้าที่ของพ่อแม่ของทั้งสองฝ่ายที่จะตกลงกัน  โดยมิเปิดโอกาสให้ชายหญิงได้รู้จักกัน  เรียกว่า 
“คลุมถุงชน"

 

การแต่งงานเกิดได้เพราะชายหญิง      
เมื่อชายหญิงเกิดรักสลักใจ    
ก่อนรุ่นปู่รุ่นย่ารุ่นสมัย    
หากเกิดรักอยากอยู่คู่ชีวิน     

โลกความจริงประจักษ์ทุกสมัย
ย่อมอยากได้ร่วมคู่ได้อยู่กิน
จะรุ่นใหม่รุ่นเก่าเหมือนกันสิ้น
หมายถวิลอิงแอบแนบเชยชม
  

 

ญาติๆ ผู้ใหญ่ ฝ่ายเจ้าบ่าว
อาซ้อ,อาสิ้ม,อาก๊ง,อาม้า,อาเฮ็ก  อุ้ยเยอะแยะจนนับไม่ถูก
คุณครูสุนทร  พลายสิน
คุณครูปราณี  ฉันทวิชานนท์,คุณครูชูศรี  สิทธิศิลป์,คุณครูจุไรรัตน์  สดวกกิจ

            ในสมัยนี้  พิธีการแต่งงาน ได้ถูกตัดทอนย่นย่อลงมาก เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน สิ่งที่สิ้นเปลืองก็ตัดออกไป แต่ยังคงรักษาพิธีการแต่งงานตามขนบธรรมเนียมไทยสืบต่อกันมา

 

           ความรักคืออะไรมิใคร่รู้   
ยอมทุ่มสิ้นกายใจใคร่ภิรมย์    
อุปสรรค์ใดใดหมายสมัคร   
ยิ่งโหมรุกโหมเร้าเข้าประจันท์    

เกิดโจมจู่ปักหมายใคร่สุขสม
แม้สิ้นลมยอมได้ใคร่เห็นกัน
สลัดรักอย่าหมายได้เพียงฝัน
รุกฝ่าฟันแผ่วถางหลทางเดิน

 

เพื่อนๆ ฝ่ายเจ้าบ่าว
ลูกเสือ  เนตรนารี  ชั้นประถมศึกษาปีที่    โรงเรียนวัดนิโครธาราม
กำลังเตรียมการยกขันหมากไปบ้านเจ้าสาว  แต่ละคนแต่งตัวกันสุดเจ็บจริงๆ  ดูทาหน้าทาตาเข้าซิ

การสู่ขอ

            ผู้ที่ได้มอบหมอบที่มาสู่ขอตามธรรมเนียมประเพณีไทยเรียกว่า "เฒ่าแก่" ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นผู้ใหญ่ที่มีฐานะดี มีผู้ให้การเคารพนับถือ และที่รู้จักพ่อแม่หรือผู้ปกครองของทั้งสองฝ่ายเป็นอย่างดี รวมทั้งรู้จักอุปนิสัยใจคอของฝ่ายชายเป็นอย่างดี เพราะตัวเฒ่าแก่จะเป็นผู้รับรองในตัวฝ่ายชาย

 

แม้ชีวิตมิคิดมิได้ห่วง    
หากตัดรักตัดได้ตายแล้วเชิญ    
โบราณกล่าวเล่าไว้มิได้ผิด   
รักใดอื่นหมื่นแสนแม้ชีวา   

ขอเพียงล่วงผ่านได้ใคร่สรรเสริญ
หากบังเอิญยังอยู่สู้ยิบตา
      
แม้ชีวิตไม่คิดแปลกหนักหนา
ยอมด้อยค่ายอมแลกน่าแปลกใจ

 

ขอหอมทีได้มะ  ผักตบเอาไหมละ
ดารารับเชิญ  เด็กหญิงสุวพัชร  อาวุธเพชร (น้องปิ่น)
ขออนุญาตคุณพ่อกิตติขจร  คุณแม่สุพรรณี  อาวุธเพชร  ด้วยนะครับ

พิธีการสู่ขอ

            เฒ่าแก่จะไปพบพ่อแม่หรือผู้ปกครองของฝ่ายหญิง เพื่อทำการเจรจาสู่ขอ สมัยโบราณต้องมีการเลียบเคียงด้วยวาจาอันไพเราะ เช่น

            "ได้ยินมาว่า บ้านนี้มีฟักแฟงแตงเต้าดกงาม ก็ใคร่จะมาขอพันธุ์ไปเพาะปลูกบ้าง" หากทางฝ่ายหญิงทราบล่วงหน้าอยู่แล้ว ในวันที่เฒ่าแก่ฝ่ายชายจะมาเจรจาสู่ขอ จะมีการจัดบ้านและแต่งตัวให้สวยงามเป็นพิเศษ หรืออาจมีการจัดเตรียมอาหารไว้เลี้ยงฉลองกันตามธรรมเนียม

            หลังจากการเจรจาผ่านไปได้ด้วยดี โดยตกลงเรื่องสินสอดทองหมั้น และการหาฤกษ์ยามสำหรับจัดพิธี

 

           การแต่งงานของไทยสมัยก่อน    
ปู่ย่าเล่าเก่าก่อนคิดย้อนไป     
ว่าสมควรทุกอย่างต่างเหมาะสม     
ลูกเราสองต้องเหมาะคิดเพาะพันธุ์     

หากนึกย้อนคงได้หลายสมัย
เพียงพึงใจพ่อแม่แลเห็นกัน
อยากเชยชมอุ้มหลานท่านคิดฝัน
เหมือนแบ่งปันสมบัติผลัดกันชม

 

คุณครูสุพรรณี  อาวุธเพชรและคุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา
สวมบท ญาติผู้ใหญ่ ฝ่ายเจ้าบ่าว

            สมัยก่อน พ่อแม่ฝ่ายหญิงจะไม่ยกลูกสาวให้โดยง่ายในการเจรจาสู่ขอครั้งแรก อาจผัดผ่อน เพื่อจะสืบประวัติฝ่ายชาย และถามความสมัครใจจากฝ่ายหญิงก่อน หรือขอวันเดือนปีเกิดของฝ่ายชายไว้เพื่อผูกดวงตรวจดูเสียก่อน แต่ถ้าฝ่ายหญิงปฏิเสธการสู่ขอ สามารถยกเหตุเรื่องดวงชะตาของทั้งสองฝ่ายไม่สมพงศ์กันมาเป็นข้ออ้างได้ เพื่อเป็นการถนอมน้ำใจซึ่งกัน
           ในปัจจุบัน การเจราจาสู่ขอตกลงกันได้เลยในครั้งแรก เพราะส่วนใหญ่พ่อแม่ฝ่ายหญิงได้รู้จักฝ่ายชายมาบ้างแล้ว  หรือไม่ก็เป็นเพราะเด็กทั้งสองฝ่ายรักกัน  หรือบางคู่ถึงกับเป็นของกันและกันมาแล้วหรือถึงกับมีท้องก่อนแต่งแล้วก็มี(ขออภัยที่เขียนตรงเกินไป)

 

คุณครูมะลิ  จงไกรจักร,คุณครูสุนทร  พลายสินและคุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ขันหมากไปสู่ขอเจ้าสาว

 

          ญาติผู้ใหญ่เจ้าบ่าวเข้าใจจิต
เตรียมขันหมากสู่ขอต่อคารม
ต่างเตรียมงานเตรียมการเตรียมขันหมาก
ชวนเพื่อนพ้องน้องพี่รวมพลัง

เด็กมันคิดผูกพันฝันสุขสม
ทั้งแม่นมแม่ใหญ่ดีใจจัง
สิ่งยุ่งยากสลายได้สมหวัง
จัดงานครั้งนี้ใหญ่ให้ลูกยา

คุณครูจันทิรา  จันทวี,คุณครูอมร  ภู่อมร  กับเพื่อนๆ  ฝ่ายเจ้าบ่าว
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ไปสู่ขอเจ้าสาว

การแจ้งผลการสู่ขอ

            หากการเจรจาเป็นไปอย่างราบรื่น มีการตกลงกันเรื่องสินสอดทองหมั้นและการหาฤกษ์ยามสำหรับจัดพิธีกันได้ เฒ่าแก่จะเป็นผู้แจ้งข่าวดีแก่ทางฝ่ายชาย และดำเนินการพูดคุยเพื่อเตรียมการ เช่น การจัดขบวนขันหมากซึ่งเป็นหน้าที่ของฝ่ายหญิง ต้องถามจำนวนแขกของฝ่ายชาย เพื่อให้ไม่เกิดความบกพร่อง ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญในเรื่องการเลี้ยงดูปูเสื่อตามขนบธรรมเนียมของไทย

คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ์
ร่ายรำนำแห่กลองยาว  ไปคลุงถุงชน
ตามขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น
ประเพณีการแต่งงาน  ในสมัยโบราณเพื่อสืบสานวัฒนธรรมในท้องถิ่น

 

            ครูจุรีย์ตั้งใจหวังสืบทอด   
ให้ยึดมั่นถือมั่นเป็นสัญญา   
แม้เพียงหนึ่งซึ่งจิตที่คิดหวัง  
แต่แรงหนุนแรงต้านนั้นห่างไกล  

หวังต่อยอดสืบต่อขออาสา
เจตนาหวังสืบคืบต่อไป
สานพลังเกิดก่อพออ่อนไหว
คงเป็นได้แค่หวังรั้งเวลา

คุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์,คุณครูอารมณ์  พลายสิน,คุณครูสุนทร  พลายสิน
คุณครูสุพรรณี  อาวุธเพชร                                                                                         
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ขันหมากไปสู่ขอเจ้าสาว

การปลูกเรือนหอ

            หลังจากเตรียมทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว ในสมัยโบราณฝ่ายชายต้องทำการปลูกเรือนหอ ซึ่งควรปลูกให้เสร็จก่อนถึงวันแต่งงาน อาจเป็นเพราะการเว้นระยะจากการหมั้นค่อนข้างนานจึงจะทำการแต่ง จึงมีเวลาปลูกเรือนหอได้ทัน
            ในปัจจุบัน หากมีทรัพย์น้อยอาจจะต้องทำการกู้เงินเพื่อมาปลูกเรือนหอหรือซื้อบ้านแบบวิธีซื้อผ่อนสักระยะหนึ่งก็ได้เป็นกรรมสิทธิ์
            หากว่ายังไม่พร้อม อาจขออาศัยอยู่บ้านของพ่อแม่ของฝ่ายชาย ซึ่งเรียกว่า
วิวาหมงคล แต่หากฝ่ายชายมาอยู่บ้านพ่อแม่ฝ่ายหญิง เราเรียกว่า อาวาหมงคล

คุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์และเพื่อนๆ เจ้าบ่าว
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ขันหมากไปสู่ขอเจ้าสาว

การหมั้น

            หลังจากได้มีการเจรจาสู่ขอเป็นที่ตกลงกันเรียบร้อยแล้ว บางครั้งทางผู้ใหญ่ต้องการให้มีการหมั้นกันสักระยะหนึ่งก่อน แล้วค่อยจัดงานแต่งงานภายหลัง เพื่อให้โอกาสทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายได้ศึกษาอุปนิสัยกันมากขึ้น ต้องมีการกำหนดฤกษ์ยามในวันหมั้น รวมทั้งกำหนดสินสอดทองหมั้น หรือที่เรียกว่า " ขันหมากหมั้น " ตามธรรมเนียมการหมั้นนั้น เท่ากับเป็นการจอง หรือวางมัดจำไว้นั่นเอง หญิงที่ถูกหมั้นถือว่าได้ถูกจองไว้แล้ว จะไปรับจากชานอื่น หรือผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงจะยกให้ใครอื่นอีกไม่ได้จะลองมองกันให้ดีแล้ว

คุณครูชูศรี  สิทธิศิลป์,คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา,คุณครูพรพิมล  อินทรักษ์
คุณครูจุไรรัตน์  สดวกกิจ
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ขันหมากไปสู่ขอเจ้าสาว

 

           ประเพณีดีดีเริ่มหดหาย   
ไร้คนฟื้นคืนกลับยิ่งลับตา  
ประเพณีของไทยมากมายเหลือ  
คิดอุบายแอบแฝงแย้งใจคน  

ปู่ย่าตายตายตามยากถามหา  
อนิจจา หวังได้เพียงใจตน
หากจะเชื่อต้องดีมีเหตุผล
ยากดั้นด้นเสาะหามาบรรยาย

คุณครูชวานี  ผลากิจ  กับเพื่อนๆ  ฝ่ายเจ้าบ่าว
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย  กำลังเตรียมอุปกรณ์ไปสู่ขอเจ้าสาว

สินสอดทองหมั้น หรือของหมั้น

            โดยปกติการแต่งงานลูกสาว มักถือเป็นงานออกหน้าออกตาใหญ่โต ทางฝ่ายหญิงจึงพยายามเรียกร้องกันมากๆ คือเรียกของหมั้นที่มีราคาแพง เดิมทีการหมั้นมักจะเรียกเป็นทองคำ และการเรียกเป็นน้ำหนัก จนเป็นศัพท์ติดปากมาจนกระทั่งบัดนี้ว่า "ทองหมั้น" ซึ่งประเพณีโบราณถือเป็นของเจ้าสาว ที่จะนำไปเป็นเครื่องแต่งตัว เพื่อเป็นทรัพย์สมบัติติดตัวในเวลาแต่งงาน

            นอกจากนี้ ยังมีการกำหนดเงินสินสอดและผ้าไหว้อีกด้วย เรียกว่า "สินสอด" ซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของพ่อแม่ ถือกันว่า เป็นค่าเลี้ยงดูหรือค่าน้ำนม

เค้ากำลังมุงดูอะไรกันนะ  น่าสงสัยจัง
เพื่อนๆ  เจ้าบ่าว  กับเหตุการณ์สำคัญ  ก่อนการเคลื่อนขบวนขันหมาก
เค้ากำลังประท้วงหรือ   แล้วเค้าจะบุกยึดทำเนียบกับสนามบินสุวรรณภูมิด้วยรึเปล่าละ 
บ้า!  เค้ากำลังมุงดูเจ้าบ่าวยะ  หล้อ  หล่อ  คิดแล้วอยากเป็นเจ้าสาวเสียแล้วซี
อ้อ!  เหรอ 
นึกว่าจะประท้วง

 

           อยากวิงวรอ้อนขอต่อพ่อแม่   
ช่วยกันเสาะสื่อสารด้านอุบาย   
ว่าแท้จริงอุบายหมายความว่า   
ช่วยกับสืบต่อยอดก่อนบอดไป  

คนเฒ่าแก่จริงใจให้ความหมาย
ช่วยกันขายความคิดสนิทใน
สืบต่อมาความเห็นเป็นไฉน
ช่วยกันให้ความหมายไว้ชื่นชม

 

อุ้ย!  เจ้าบ่าวหล่อจัง  เมื่อไหร่เราจะได้แต่งงานกับเค้าบ้างนะ  ฮิฮิ!  เราคิดเล่นๆนะ
คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา,คุณครูมะลิ  จงไกรจักร,คุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์
คุณครูอารมณ์  พลายสิน,คุณครูอมร  ภู่อมร,คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ
ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าวพร้อม  เพื่อนๆ  เจ้าบ่าว  พร้อม  ถือฤกษ์ดีเวลาออกจากบ้าน  ๐๙.๐๙  น.

การกำหนดฤกษ์ยามในวันหมั้น

            การกำหนดฤกษ์ยามในวันหมั้น โดยมากนิยมกำหนดตอนเช้า ก่อนเที่ยง หรือไม่ก็ควรเป็นตอนบ่าย นอกจากนั้นต้องมีการหาฤกษ์อีก 3 ฤกษ์ คือ ฤกษ์ขันหมากนิยม ฤกษ์รดน้ำและทิศทางที่เจ้าบ่าวและเจ้าสาวจะนั่ง และฤกษ์ปูที่นอนและส่งตัว ซึ่งประเพณีโบราณถือว่าสำคัญมาก มักจะให้พระผู้ใหญ่หรือพราหมณ์เป็นผู้หาฤกษ์ โดยถือเกณฑ์ดวงชะตาของฝ่ายหญิงและฝ่ายชายเป็นหลักในการคำนวณ หรือในสมัยนี้อาจปรึกษาโหราจารย์ที่น่าเชื่อถือได้

 

เด็กปรียาภรณ์  สงวนทรัพย์,เด็กหญิงสุทธิดา  เอี่ยมศักดิ์,เด็กหญิงเพ็ญประภา  ทองสุข
หนูฝันวาดไว้ว่าสักวัน  หนูจะได้แต่งงานจริงๆ  กับใครสักคน  จริงๆ นะค่ะ
คุณครูอมร  ภู่อมร  เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าว
เด็กชายชัยรัตน์  ชูร่วงและเด็กชายภานุพงศ์  ชูวงศ์  เพื่อนเจ้าบ่าว
สุดหล่อของงานนี้  เด็กชายสุรินทร์  สมใหญ่  คือเจ้าบ่าวตัวจริงของงานนี้  หล้อ  หล่อ

 

        เด็กสมัยปิดใจมิเล็งเห็น   
”คลุมถุงชน”  โบราณหว่านคารม   
อยู่ก่อนแต่งท้องแต่งแท้งแล้วป่อง  
เปลี่ยนคู่นอนนับแต้มแย้มผลิใบ   

เรื่องเลือกเฟ้นพ่อแม่มิเหมาะสม
หวังภิรมย์หาเองมิเกรงใคร
รักสำรองคู่ซึ่งสวิงไหว
รักหรือใคร่เปลี่ยนไปเพราะใครกัน

ขันหมากหมั้น

เมื่อถึงกำหนดฤกษ์ตามที่ได้กำหนดไว้ ฝ่ายชายจะเตรียมขันหมากหมั้นเพื่อยกไปทำการหมั้นฝ่ายหญิงโดยเฒ่าแก่ ฝ่ายชายจะเป็นผู้นำไปมอบให้ฝ่ายหญิง เฒ่าแก่ฝ่ายชายซึ่งอาจเป็นคนเดียวกับที่ไปเจรจาสู่ขอ หรือจะให้ผู้อื่นทำแทนก็ได้ เพราะไม่ค่อยถือเหมือนเฒ่าแก่ขันหมาก ตอนแต่งควรเป็นเฒ่าแก่คนเดียวกับที่ไปทำการเจรจาสู่ขอ

ขบวนกลองยาวเริ่มบรรเลง  เพื่อสร้างความครึกครึ้น 
ฝรั่ง  บอกว่า  งานนี้สนุกมากๆ
มาแล้วโหวย  เอ้า มาแล้ววา  มาแต่ของเขา  ของเราก็มา  ตะ ลา  ล่า  เอ้า  ฮา 
ใครมีมะกรุด  มาแลกมะนาน  ใครมีลูกสาว  มาแลกลูกเขย  เอาวะ  เอาเหวย 
ลูกเขยกลองยาว  ตะ ลา ล่า  เอ้า  ฮา
เพื่อนๆ  ฝ่ายเจ้าบ่าวมากันล้นหลามจริงๆ  งานนี้

 

         ย่างสิบเอ็ดสิบสองต้องสิบสาม    
ต่างลิงโลดโดดเต้นเฟ้นผูกพัน    
ต่างจับจองต้องใจใคร่สมัคร   
เฝ้าห่วงหวงควงคู่ดูลำพอง   

ฟ้าโครมครามหมักหมายใคร่สุขสันต์
มุ่งหมายมั่นโจมจู่เป็นคู่ครอง
ต่างริรักใครเห็นเป็นจองหอง
ใครแตะต้องหาญห้ามตามราวี

กลองยาวคณะโรงเรียนวัดนิโครธาราม
อำนวยการฝึกโดย  คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา (มะสาว)
งานนี้  จี้พังพอนมาเอง  ถ้าไม่ใหญ่ก็ให้มันรู้ไป

การจัดขั้นหมากหมั้น

              เฒ่าแก่ขันหมากหมั้น นิยมใช้คู่สามีภรรยาที่อยู่กินกันมาอย่างมีความสุข เป็นการถือเคล็ดชีวิตคู่ บางแห่งอาจให้ฝ่ายหญิง หรือฝ่ายชายเป็นผู้ทำหน้าที่เฒ่าแก่ ขั้นหมากหมั้นเพียงคนเดียวก็ได้

              ขันหมาก โดยมากใช้ขันทอง ขันถม หรือขันเงินแล้วแต่ฐานะ

เด็กปรียาภรณ์  สงวนทรัพย์,หญิง,เด็กหญิงสุทธิดา  เอี่ยมศักดิ์
เด็กหญิงเพ็ญประภา  ทองสุข

ขบวนขันหมากไม่ได้หยุดนะค่ะ  แต่กำลังจัดระเบียบแถวให้เข้าที่เข้าทาง
เป็นระเบียบกันหน่อยซีพวก
คุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์,คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ 
คอยกำกับตลอดเวลา  งานนี้ทุกอย่างต้องเนียบ  พลาดไม่ได้เด็ดขาด ขอลูกสาวเค้าทั้งที

 

           พ่อแม่ห้ามถามทักมักขึ้งโกรธ  
กลับกล่าวร้ายไม่รักไม่ใยดี   
โบราณกล่าวเล่าไว้นั้นไม่ผิด   
พอโตใหญ่ต่อไปไร้ผูกพัน  

พ่อแม่โทษโกรธขึ้งถึงหลีกหนี
ชาติหน้ามีค่อยพบประสบกัน
ตัวน้อยนิดพ่อแม่มักสุขสันต์
เลี้ยงเจ้านั้นแต่ตัวทั่วทุกคน

เอ้า  โฮ ฮี้  โฮ  ฮี้  โฮ  ฮี้  โฮ  ฮี้  โฮ  ฮี้  โฮ  ฮี้  โฮ  เฮ้ว
จี้ดาวกับมะสาวก็มาด้วย  เอ้า  โห่กันหน่อยพวกเรา
คุณครูวัลลดา  ลงสามารถวัฒนา  (มะสาว),เด็กหญิงสิริพร  นิลศรี (จี้ดาว)

สิ่งที่ต้องจัดเตรียมในขันหมากหมั้น

            ในแต่ละท้องถิ่นอาจแตกต่างกันไป ใช้หมากดิบ ทั้งลูก ๔ ผล หรือ ๘ ผล แต่ต้องเป็นแง่งหรือกิ่งที่แยกออกมาจากทะลายหมากเดียวกัน หรือถ้าต่างแง่ง ก็ต้องมีแง่งละ ๒ ผล หรือ ๔ ผล คือต้องเป็นคู่ เพราะถือเคล็ดการนับเป็นคู่ และการเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน แล้วใช้ปูนแดงป้ายที่เปลือกหมากเล็กน้อยทุกลูก มีพลูใบ ๔ เรียง หรือ  ๘ เรียงก็ได้ เรียงละ  ๕ ใบ หรือ ๑๐ ใบ ตัดก้านเสียแล้วใช้ปูนแดงแต้มที่โคนของของใบพลูทุกใบแล้วให้วางเรียงเข้ารอบๆ ภายใน ของขัน ดูให้เสมอกัน และก็เพราะเหตุที่ขันนี้ใส่หมากนั่นเอง จึงเรียกว่า "ขันหมาก" ซึ่งขันมีขนาดเล็กกว่าขั้นสินสอด

คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ
งานนี้แม่เฒ่า  สั่งการเอง  คนอื่น  อย่าแหยม  ล้อเล่นนา

 

            การสู่ขอก็พอเป็นพิธี    
เพื่อให้เกียรติแก่กันทุกชั้นชน  
ประเพณีดีดีเริ่มหดหาย  
แม้กฎหมายบ้านเมืองยังเสียดแทง  

โลกเดี๋ยวนี้เปลี่ยนไปให้สับสน
เลยต้องทนยืนดูผู้เปลี่ยนแปลง
ค่านิยมร้ายร้ายเริ่มแสยง

มิได้แกล้งกล่าวอ้างหวังสิ่งใด

ขันสินสอด หรือขันหมั้น

             ใช้ขันขนาดและชนิดเดียวกับขันหมาก ภายในบรรจุเงินทองหรือของหมั้นค่าสินสอดตามที่ตกลงกับทางฝ่ายหญิงไว้แล้ว เช่น สร้อย แหวน กำไล ฯลฯ อาจมีการใส่เศษเงินเพิ่มเข้าไปเป็นการถือเคล็ดว่า เงินสินสอดนี้จะได้งอกเงยได้ดอกออกผล และใส่ใบเงิน ใบทอง ใบนาถ ใบแก้ว ใบรัก และเย็บถุงแพรเล็กๆ ใส่ข้าวเปลือก ถั่วงา แล้วใช้ผ้าแพรคลุมไว้ บางทีแยกขั้นหมากเป็น ๒ คู่ คือใส่หมากพลู  ๑ คู่ และขั้นสินสอด  ๑ คู่ บางทีไม่แยก แต่เพิ่มขันใส่ใบเงินใบทอง ถุงข้าวเปลือก ถั่วงาอีกขั้นหนึ่ง ไม่จัดปนอยู่ในขันหมากพลูและขันสินสอด

เอ้า!  เร่งฝีเท้ากันหน่อย  เดี๋ยวไม่ทันฤกษ์
เนื่องจากในสมัยโบราณไม่มีรถรา  พวกเราถึงต้องเดินเท้า  มันก็สมุกไปอีกแบบหนึ่ง

 

            จะให้แต่งหรือว่าให้พาหนี    
พ่อแม่พร้อมยอมได้จะอายใย   
พอย่างก้าวเป็นสาวขึ้นมานิด  
เปิดอกหน่อยปล่อยบ่าผ่าเต็มแผ่น   
หลากหลายภาพถ่ายไว้อายแทนแม่   
นึกเห็นใจไข้ขึ้นตื่นแต่วัน   

โลกเดี๋ยวนี้แปรเปลี่ยนสิ้นสงสัย
รุ่นเก่าไปรุ่นใหม่เข้ามาแทน
ผ้าเริ่มฟิตแต่งเฟี้ยวเลี้ยวเข้าแผน
เดินอกแอ่นเชิดหน้าว่าเข้านั่น
เพราะเห็นแผลอวบเอิบเนื้ออกอั๋น      

หรือว่าฝันที่เห็นไม่เป็นจริง

ถึงบ้านเจ้าสาว
เจ้าบ่าวคงอยากเห็นหน้าเจ้าสาวเต็มแก่  คงวาดฝันไว้ว่า  เจ้าสาวคงต้องสวย  เซ็กซี่  ขาวอวบ

ดอกไม้ธูปเทียน

            ธูปเทียนที่ใช้ในพิธีนี้จะใช้ธูปแพ เทียนแพ ส่วนดอกไม้นั้นจะเป็นดอกอะไรก็ได้ จะใส่ในกระทงมีกรวยปิดตั้งไว้บนธูปแพเทียนแพอีกที

ชัก งง!!
คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา
เป็นญาติผู้ใหญ่  ฝ่ายเจ้าบ่าวอยู่เมื่อกี้  มาเป็นญาติฝ่ายเจ้าสาวเสียแล้ว 
ก็มะสาว  เป็นญาติทั้งสองฝ่ายแหละเจ้าค่ะ

 

            เรื่องสินสอดทองหมั่นนั้นก็เปลี่ยน       
เป็นเพียงฉากโชว์ฉายคล้ายค่างลิง   
ค่าน้ำนมของแม่ไม่ต้องคิด   
ค่าเลี้ยงดูสลายใช่พาโล   

เริ่มเวียนเทียนกู้หน้าพาหนุงหนิง
เพียงแอบอิงเอ่ยอ้างมาตั้งโชว์
ค่าชีวิตสิ้นแล้วตอนโมโห
แต่งให้โก้โชว์แขกแลกเงินตรา

 

ขอชักภาพไว้เป็นที่ระลึกหน่อย
คุณครูปราณี  ฉันทวิชานนท์,คุณครูกัลยา  กะสิรักษ์,คุณครูสุพิศ  ชูร่วง
เด็กหญิงเพ็ญประภา  ทองสุข,คุณครูพรพิมล  อินทรักษ์,เด็กหญิงปรีญาภรณ์  สงวนทรัพย์
เด็กหญิงสุทธิดา  เอี๋ยมศักดิ์,คุณครูชูศรี  สิทธิศิลป์,คุณครูอารีย์  สุขสวัสดิ์,คุณครูจุไรรัตน์  สดวกกิจ

เดี๋ยว !  รอด้วยคน  ช้าไปต๋อย  เสียใจด้วยนะ
คุณครูอารมณ์  พลายสิน,คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ

ผ้าไหว้

            ผ้าไหว้  มี  ๒ อย่าง คือผ้าไหว้พ่อแม่และผู้ที่มีพระคุณที่ได้อุปการะเลี้ยงดูฝ่ายหญิง อาจเรียกเป็นสำรับๆ ถ้าผู้ที่ไปไหว้เป็นผู้หญิงให้ใช้ผ้าลาย กับผ้าแพรห่ม หรือว่าจะเป็นผ้าไหมก็ได้ ถ้าเป็นผู้ชายก็เป็นผ้าม่วงนุ่ง กับผ้าขาวม้า หากมีการเรียกผ้าไหว้แล้วต้องเรียกทั้งสองอย่างเสมอ ผ้าไหว้ผีจะต้องเป็นผ้าขาวเพื่อนำไปเย็บเป็นสบง หรือจีวรสำหรับถวายพระ เพื่ออุทิศส่วนกุศลไปให้ญาติผู้ใหญ่ที่ล่วงลับไปแล้ว ผ้าไหว้ทั้งสองอย่างจะจัดใส่พานแยกกัน

คุณครูจุรีย์  หนูสุวรรณ
ครูชำนาญการพิเศษ
ผู้พยายามฟื้นฟูประเพณีโบราณของไทยในท้องถิ่นให้นักเรียนได้รู้  ได้เห็น
แต่.....ขวากหนามมันมากมายเหลือที่จะบรรยาย

 
เด็กนิโคร.....ได้แต่ลุ้น  ขอให้ป้าจุ๊ทำให้สำเร็จนะครับ  สาธุ!

 

            ความตั้งใจของครูมิได้ขาด    
ยังมุ่งมั่นฟันฝ่าอวิชชา
กิจกรรมลูกเสือเชื่อทำได้
เมตตาจิตมุ่งมั่นฝันอย่างแรง

ยังหวังวาดความคิดจิตอาสา
เป็นตำราเปิดสอนคนแสดง
ขอฝากไว้ความคิดจิตแสวง
มิใช่แกล้งพร้อมเติมเพิ่มเรื่องราว

ไชโย! ดีใจจัง  ได้ลงจากคานกับเค้าเสียที
เจ้าสาว  เด็กชายณัฐพงศ์  ยงเพชร 
โอ้ยตาย!  สาวประเภทสองรึนี่  ลงทุนเกือบตาย
บ้า!  งานนี้เขาสมมุติย่ะ  ไม่รู้อะไรชะเลย  อีตาบ้านี้

คุณครูโรงเรียนวัดนิโครธาราม   คนไหนที่ยังพักอยู่หมู่บ้านคานทองนิเวศน์มั่ง  โปรดยกมือขึ้น

เครื่องขันหมาก

            เครื่องขันหมาก  ประกอบไปด้วย ขนมและผลไม้ มากน้อยแล้วแต่ตกลงกันไว้ บางทีอาจเพิ่มสุราหรือเครื่องยาเซ่นสำหรับไหว้ผีบรรพบุรุษก่อนทำพิธีหมั้นด้ว

ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาว  คุณครูชูศรี  สิทธิศิลป์,คุณครูพรพิมล  อินทรักษ์,คุณครูกัลยา  กะสิรักษ์
เพื่อนเจ้าสาว  เด็กชายวัชรพงศ์  ผดุงทรัพย์,เด็กชายมนตรี  เพิ่มพูน
เจ้าสาว  เด็กชายณัฐพงศ์  ยงเพชร

 

          กิจกรรมที่จัดนัดแนะสร้าง
คำสัมภาษณ์ตำนานผ่านเรื่องยาว
กำหนดฐานแรกเริ่มงานฝีมือ
กำหนดกรอบให้เห็นเช่นกะการณ์

เป็นแบบอย่างที่ครูได้สืบสาว
แต่ละก้าวมาสร้างดั่งนิทาน
กำหนดชื่อยิ่งเห็นเป็นแก่นสาร
กำหนดงานฝีมือสื่อวจี

คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา,คุณครูอารมณ์  พลายสิน,คุณครูปราณี  ฉันทวิชานนท์
คุณครูจุไรรัตน์  สะดวกกิจ
เพื่อนเจ้าสาว  เด็กชายวัชรพงศ์  ผดุงทรัพย์,เด็กชายมนตรี  เพิ่มพูน
เจ้าสาว  เด็กชายณัฐพงศ์  ยงเพชร

การจัดขบวนขันหมากหมั้น

            เมื่อได้ฤกษ์ขั้นหมาก (โดยมากมักเป็นตอนเช้าเช่นเดียวกับฤกษ์หมั้น) การจัดขบวนขั้นหมากตามที่ได้ตกลงไว้กับฝ่ายหญิง โดยเฒ่าแก่ฝ่ายชายจะต้องจัดหาหญิงสาว หรือเด็กที่หน้าตาหมดจด (โดยมากมักใช้ลูกหลาน) เป็นผู้เชิญขั้นหมากไปยังบ้านเจ้าสาว เพราะการเชิญขั้นหมาก สินสอด หรือผ้าไหว้นี้ ถือว่าเป็นเกียรติยศ เมื่อมอบหมายหน้าที่เรียบร้อยแล้ว ก็จัดเข้าขบวนออกจากบ้านฝ่ายชายไปบ้านฝ่ายหญิง ซึ่งต้องตรงกับฤกษ์พอดี

            เมื่อมาถึงบ้านฝ่ายหญิงแล้ว เฒ่าแก่ฝ่ายชายก็จะจัดขบวนอีกครั้ง โดยส่วนใหญ่นิยมจัดให้คนเชิญดอกไม้ธูปเทียนเป็นผู้นำขบวนแสดงถึงการคารวะ ถัดมาก็เป็นคนถือขันหมาก แล้วก็ขันสินสอด ตัวเฒ่าแก่ และผ้าไหว้ หรือบางทีตัวเฒ่าแก่ก็เดินคุมหลัง หรือเดินเคียงขบวน จะว่าอะไรขึ้นก่อนนี้ไม่แน่นอน บางทีอาจใช้ขันหมากนำหน้า เพราะถือเป็นสิ่งสำคัญ

น่ารักชะไม่มีที่ติ  น้ำหนักรวมไม่ต่ำกว่า  ๔๐๐  กิโลกรัม  อุ้ย!  เจ้าเนื้อเสียด้วย
เพื่อนเจ้าสาว  เด็กชายมนตรี  เพิ่มพูน,เด็กชายวัชรพงศ์  ผดุงทรัพย์
เจ้าสาว  เด็กชายณัฐพงศ์  ยงเพชร

 

             งานฝีมือกำหนดจดแบ่งงาน
อุปกรณ์สู่ขอให้พอมี
ประตูเงินอยู่คู่ประตูทอง
อุปกรณ์รดน้ำย้ำนานนาน

กำหนดฐานงานแต่งแบ่งหน้าที่
ขันหมากนี้เขาจัดวัดผลงาน
เตรียมข้าวของให้พร้อมแล้วประสาน
ฉันต้องการหอยสังข์มาตั้งรอ

การยกขันหมากหมั้น

            เมื่อได้ฤกษ์งามยามดี เฒ่าแก่ขั้นหมากหมั้น จะทำการยกขั้นหมากหมั้นไปยังบ้านฝ่ายหญิง ซึ่งทางฝ่ายหญิงจะจัดเฒ่าแก่ไว้ต้อนรับเช่นกัน เมื่อขั้นหมากหมั้นยกมาถึง จะมีเด็กเล็กๆ หน้าตาหมดจดแต่งตัวน่ารัก โดยมากมักเป็นลูกหลานของฝ่ายหญิง ทำหน้าที่ถือพานหมากออกมารับ ในพานจะมีหมากพลูที่เจียนและจีบเป็นคำๆ ใส่ไว้นับเป็นจำนวนคู่ พอขันหมากหมั้นมาถึง เด็กจะส่งพานหมากพลูให้แก่เฒ่าแก่ฝ่ายชาย เมื่อเฒ่าแก่ฝ่ายชายรับแล้วก็จะให้เงินเป็นของขวัญพร้อมทั้งคืนพานหมากให้ด้วย ซึ่งก่อนคืนอาจับไปเคี้ยวกินพอคำเป็นพิธี

            หลังจากนั้น เด็กจะนำไปยังสถานที่ซึ่งทางฝ่ายหญิงจัดไว้เพื่อทำพิธีหมั้น ซึ่งก่อนจะถึงห้องที่เฒ่าแก่ฝ่ายหญิงคอยต้อนรับอยู่ บางทีจะมีเด็ก (ลูกหลานฝ่ายหญิง) ถือเข็มขัดเงินหรือสายสร้อยเงินมากั้นประตู เฒ่าแก่ฝ่ายชายจะต้องภามว่าประตูอะไร ผู้กั้นจะตอบว่า "ประตูเงิน" แล้วเฒ่าแก่ฝ่ายชายก็ควักเงินห่อที่เตรียมไว้ ให้เป็นรางวัล เด็กจึงยอมให้ผ่าน อาจกั้นตั้ง 2-3 ประตูก็ได้ ยิ่งประตูเข้ามาใกล้ยิ่งมีค่ามากขึ้น คือใช้ทองหรือเพชรกั้นประตู ซึ่งเฒ่าแก่ฝ่ายชายต้องมีการตกลงกับทางฝ่ายหญิงก่อนว่าจะมีการกั้นประตูหรือไม่ และกี่ประตู จะได้เตรียมเงินไว้เป็นรางวัลถูก เมื่อห้องที่เตรียมไว้แล้ว เฒ่าแก่ฝ่ายหญิงจะออกมาต้อนรับเชิญเฒ่าแก่ฝ่ายชายให้นั่งและวางขันหมากและบริวารเป็นที่เรียบร้อยแล้ว หลังจากพักดื่มน้ำพอหายเหนื่อยแล้วจึงจะเริ่มทำพิธี

มะสาวดีใจจัง  ได้หลานสะใภ้  กับเขาตั้งคน
คุณครูวัลดา  คงสามารถวัฒนา 
แสดงความดีใจออกหน้าออกตาเชียวนะ 
อยากรู้จังตอนได้ลูกสะใภ้จริงๆ  จะเป็นอย่างไร  คงหน้าบานเหมือนชามวัดซิท่า ชะ

 

          อุปกรณ์งานเลี้ยงให้เพียงคน
ทั้งมาลัยบ่าวสาวเอาให้พอ
ทั้งดาวเรืองร้อยใจมาลัยรัก
ทั้งญาติมิตรเพื่อนพ้องต้องเตรียมไป

ช่วยกันขนเตรียมงานการสู่ขอ
ทั้งเรือนหอพร้อมชุดสะดุดใจ
ทั้งคนหลักคนกล่าวเล่าขานไข
กล่าวโดยนัยพร้อมรับเตรียมจับงาน

รักแรกพบ  ตื่นเต้นๆ
การแต่งงานในสมัยโบราณ  เจ้าบ่าว  เจ้าสาว  มิได้พบกันมาก่อน  มาพบกันวันแรก 
คือในวันสู่ขอหรือในวันแต่ง
เรียกการแต่งงานแบบคลุมถุงชน
 

การนับสินสอดทองหมั้น

            ก่อนทำพิธีเฒ่าแก่ของทั้งสองฝ่ายจะเจรจา เฒ่าแก่ฝ่ายชายจะเปิดกรวยดอกไม้ธูปเทียนออกและเป็นผู้เริ่มต้นก่อน โดยพูดถึงฤกษ์ยามอันเป็นมงคลในวันนี้ ตนได้ทำหน้าที่นำ ขันหมากหมั้น ของฝ่ายชายซึ่งเป็นบุตรคนนั้นๆ มาให้ฝ่ายหญิงด้วยเงินสินสอดทองหมั้นเท่านั้นเท่านี้ตามที่ตกลงกันไว้ และขอให้เฒ่าแก่ ฝ่ายหญิงทำการเปิดตรวจนับดูว่า ถูกต้องครบถ้วนหรือเปล่า

            เฒ่าแก่ฝ่ายหญิงจะแสดงความรับรู้และกล่าวเห็นดีเห็นงามในการหมั้นครั้งนี้ด้วย และร่วมพูดคุยเพิ่มความสนิทสนม หลังจากนั้น เฒ่าแก่ฝ่ายชายก็เปิดผ้าที่คลุมออกแล้วส่งให้เฒ่าแก่ฝ่ายหญิงเพื่อตรวจนับสินสอดตามธรรมเนียม โดยต้องมีการตรวจนับต่อหน้า เฒ่าแก่และญาติทั้งสองฝ่ายเพื่อเป็นสักขีพยาน เฒ่าแก่ฝ่ายหญิงก็จะนำแป้งกระแจะซึ่งใส่โถปริกเตรียมพร้อมไว้แล้ว ออกมาเจิมเงินสินสอดเพื่อเป็นสิริมงคล

            หากมีแหวน หรือสร้อยกำไล เฒ่าแก่ทั้งสองฝ่ายจะเรียกให้ฝ่ายชายหรือว่าที่เจ้าบ่าวทำการสวมให้ฝ่ายหญิง หรือว่าที่เจ้าสาวของตน ต่อหน้าทุกคนเพื่อให้เป็นสักขีพยาน ซึ่งพิธีการสวมแหวนหมั้นนี้นิยมใช้กันมาก คือตัดขั้นตอนการยกขบวนขันหมากหมั้นออกไป เหลือเพียง แต่นำสินสอด หรือของหมั้นมาหมั้นฝ่ายหญิง และมีการกินเลี้ยงฉลองกันในหมู่ญาติ ทั้งแล้วแต่จะเห็นสมควร ส่วนเงินนั้นฝ่ายหญิงจะเป็นผู้เก็บรักษา อาจนำเงินสินสอดมาในวันทำพิธีแต่งงาน ซึ่งเรื่องนี้แล้วแต่การตกลงของผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย

            เมื่อฝ่ายหญิงนำสินสอดทองหมั้นหรือของหมั้นไปเก็บรักษาไว้ ก็คืนขันหรือภาชนะมักจะมีของแถมพกให้แก่ผู้ที่ทำการยกขันหมากทุกคน สำหรับผู้เฒ่าแก่ของทั้งสองฝ่ายจะได้ของสมนาคุณพิเศษ หลังจากนั้นร่วมกันกันเลี้ยงฉลองการหมั้น ก่อนที่จะแยกย้ายกันกลับ

มุมนี้ก็สวย  เอ้า! ชักภาพให้หน่อย
เอ๊ะ!  ทำไมไม่หันมามองทางนี้บ้างนะ  ชักน้อยใจชะแล้วซี

 

           เมื่อเสร็จสรรพกับการเตรียมงานแต่ง
เร่งขัดสีผิวผ่องเยาวมาลย์
หนุ่มเห็นหลงปลงจิตคิดหมายรัก
อกเอวองค์อวบอัดผลัดผลิใบ

รีบจัดแจงแต่งองค์ทรงสนาน
สวยสะคราญแสงส่องต้องพึงใจ
ศรสลักปักต้องสุดครองไหว
ยิ่งยวลใยลุ่มหลงเพียงน้องนาง

 

กว่าจะสวยได้ถึงเพียงนี้
คุณครูอรัญญรัตน์  ยมโดย  เจ้าของร้านเสริมสวยโรงเรียนวัดนิโครธาราม  มาเอง
จะไม่สวยได้ยังไงไหว 
แต่!  มีคนกระซิบบอกมาว่า  เจ้าของร้านเจ้าเนื้อไปหน่อยนะ  คงกลัวจะกอดไม่รอบมั่ง

การผิดสัญญาหมั้น

             หากฝ่ายชายผิดสัญญาไม่มาทำการแต่งงานตามวันเวลาที่กำหนด ทำให้ฝ่ายหญิงเป็นหม้ายขันหมาก ฝ่ายชายจะต้องถูกริบสินสอด ทองหมั้น จะเรียกร้องคืนไม่ได้

             หากฝ่ายหญิงผิดสัญญา คือไม่ยอมแต่งงานกับฝ่ายชายด้วยเหตุผลใดก็ตาม จะต้องคืนสินสอดทองหมั้นทั้งหมดแก่ฝ่ายชาย ด้วยเหตุนี้เฒ่าแก่อาจต้องจดบันทึกรายการของหมั้นเอาไว้เป็นหลักฐาน แต่มักไม่นิยมเพราะเหมือนกับว่าไม่ไว้ใจกัน การผิดสัญญาหมั้น

คุณครูอมร   ภู่อมร
กำลังสวมมงคลแฝดให้คู่บ่าวสาว  ท่ามกลางความชื่นมื่นของญาติมิตร

ในโอกาสอันเป็นมงคลนี้ ขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลกจงดลบันดาลให้ ชีวิตคู่ของบ่าว-สาวคู่นี้จงพบแต่ความสุขสมหวัง มีลูกเต็มบ้าน มีหลานเต็มเมือง ไม่ขัดสนด้านเงินทองและรักกันยืนยาวอยู่กันจนแก่เฒ่า ถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชรนะ นะ นะ

 

          ในโอกาสอันเป็นมงคลนี้
ให้สิ่งร้ายมลายคลายเจือจาง
มีอะไรอภัยอย่าถือโทษ
ให้โอกาสพูดกันมั่นวจี

พระภูมิปัดเป่าสิ่งกีดขวาง
แนะนำทางย่างก้าวเข้าสิ่งดี
ลบความโกรธออกไปไม่ประสี
แล้วชีวีจะมีสุขนิรัน

ฤกษ์ยามเกี่ยวกับการแต่งงาน

            คนไทยเป็นชาติที่เชื่อถือเรื่องเกี่ยวกับเรื่องฤกษ์ยาม เคล็ดลาง มาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเฉพาะฤกษ์การทำพิธีมงคลต่างๆ รวมกระทั่ง เรื่องการแต่งงาน จะต้องมีการดูฤกษ์ยามตั้งแต่ วันที่ส่งเฒ่าแก่ไป เจรจาสู่ขอ วันหมั้น วันแต่งงาน รวมไปถึงฤกษ์ในการปลูกเรือนหอ ส่งตัวเจ้าสาว และฤกษ์เรียงหมอน

            เกี่ยวกับเรื่องฤกษ์ยาม ต้องเป็นวันดี เช่น วันอธิบดี วันธงชัย ส่วนเดือนที่นิยมแต่งงานกัน ได้แก่ เดือน ๖ เดือน ๙ เดือน ๑๐ เดือน ๒ และเดือน ๔ แล้วแต่ความนิยมเชื่อถือ

คุณครูอมร   ภู่อมร
กำลังรดน้ำสังข์ให้คู่บ่าวสาว  ท่ามกลางความชื่นมื่นของญาติมิตร

ในโอกาสอันเป็นมงคลนี้ ขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลกจงดลบันดาลให้ 
ชีวิตคู่ของบ่าว-สาว  จงพบแต่ความสุขสมหวัง มีลูกเต็มบ้าน มีหลานเต็มเมือง ไม่ขัดสนด้านเงินทองและรักกันยืนยาวอยู่กันจนแก่จนเฒ่า ถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชรนะ

คุณครูจุไรรัตน์   สะดวกกิจ
ขอให้รักกัน  เข้าใจกัน  ให้อภัยกัน  พูดจากันดีๆ นะลูก  เราเป็นน้องก็ต้องยอมๆพี่เค้าให้มากนะ อย่าเอาแต่ชนะคะคานอย่างเดียว  อย่าใช้อารมณ์ตัดสินกันนะ

 

         พูดว่ารักให้กันวันละครั้ง
หากหญิงร้ายชายเลวเลวเหมือนกัน
ทุกข์หรือสุขอยู่ที่ตัวเราคิด
หากว่ารักมุ่งมั่นไม่ปันใจ

ยอมอย่ารั้งอย่าคิดผิดแล้วรั้น
แล้วสวรรค์จะหามาจากใคร
ถูกหรือผิดอยู่ที่เราผลักไส
จะยากไร้อย่างไรก็ยินดี

 

คุณครูจุรัย์  หนูสุวรรณ 
สวรรค์ในอก  นรกในใจ  มีอะไรไม่เข้าใจ  ก็ค่อยพูดค่อยจากันนะลูก  ผิดนิดเบาหน่อยก็อภัยให้แก่กัน อยูด้วยกันอย่าเอาแต่อารมณ์ใสกันนะลูก

ฤกษ์เดือนแต่ง

            การที่นิยมแต่งงานเดือน  ๒ เดือน ๔  เดือน ๑๐ เพราะนิยมถือเป็นเดือนคู่ ซึ่งคำว่าคู่ หรือสิ่งที่เป็นคู่นี้ มีความหมาย และสำคัญมากในพิธีการแต่งงาน เพราะหมายถึงการเริ่มต้นของการใช้ชีวิตคู่

            บางทีก็แต่งงานเดือน ๙ ถือเคล็ดถึงความก้าวหน้า เนื่องจากคำว่า "เก้า" กับ "ก้าว" ออกเสียงใกล้เคียงกัน บางตำราบอกว่าเป็นการเลื่อนการแต่งงานในเดือน ๘ ซึ่งเป็นเดือนคู่ แต่เป็นช่วงเข้าพรรษา จึงเลื่อนมาเป็นเดือน ๙ แทน คือเลี่ยงเทศกาลทางศาสนาและถือเคล็ดความก้าวหน้าไปพร้อมกัน บางทีอาจแต่งในเดือน ๘ แต่แต่งงานก่อนวันเข้าพรรษา

            เดือนที่นิยมแต่งงานมากที่สุดคือ เดือน ๖ เพราะเริ่มเข้าสู่หน้าฝน อาจเพราะบรรยากาศโรแมนติก มากกว่าแต่งงานหน้าอื่น และเป็นต้นฤดูทำการเพาะปลูกของคนไทย ซึ่งเป็นการเริ่มชีวิตใหม่สร้างฐานะครอบครัวร่วมกัน

            เดือนที่ไม่นิยมแต่งงานคือ เดือน ๑๒ เพราะเป็นช่วงที่สุนัขติดสัด แม้ว่าเป็นเดือนคู่ก็ตาม คงเพราะเป็นช่วงที่น้ำป่าไหลท่วมบ้านเรือน หรือข้าวปลาอาหารไม่สมบูรณ์ การคมนาคมไม่สะดวกก็เป็นได้ แต่ปัจจุบันความเชื่อเรื่องเดือนนั้นไม่เคร่งครัดเท่าไรนัก  เด็กสมัยใหม่ไม่สมใจที่เอามาเป็นปัญหา  มันรอไม่ไหวจริงๆ

คุณครูจันทิรา  จันทวี  อี๋เล็ก
มีเย่ามีเรือน  ก็เหมือนเรือถึงฝั่ง  มีอะไรก็ยั้งๆ กันไว้บ้าง  ขอให้มีลูกให้อี๋เล็กได้อุ้มไวๆ นะ

 

          หากต่างคนต่างคิดเอาชนะ
ทุกข์คงโหมกระหน่ำเข้าย่ำยี
เมื่อครองคู่ครองรักต้องครองใจ
พูดดีดียิ้มยอมอย่าดื้อดัน

แล้วใครจะยอมแพ้ยอมบัดสี
ทางหลีกลี้คือแยกแตกจากกัน
หากครองได้ต่างคนต่างสุขสันต์
เฝ้าระพรรณว่ารักออกจากใจ

พิธีรับไหว้

             การรับไหว้นี้จัดขึ้นเพื่อแสดงความคารวะนบนอบต่อบิดามารดา และบรรดาผู้ใหญ่ นอกจากนี้เงินที่ได้จากพิธีรับไหว้ ถือว่าเป็นเงินทุนให้แก่คู่บ่าวสาวอีกด้วย เหมือนกับพิธียกน้ำชาในการแต่งงานแบบคนจีน หลายคนคงเคยเห็นมาแล้ว

            สำหรับสถานที่ในการจัดงาน นิยมเน้นความสะดวกของคู่บ่าวสาว คือจัดเก้าอี้ หรือเสื่อไว้ ผู้ใดจะทำพิธีไหว้ก็มานั่งในสถานที่นั้นต่อหน้าคู่บ่าวสาว พอทำพิธีเสร็จแล้วจึงลุกออกไป เพื่อให้ผู้อื่นมาทำพิธีรับไหว้ต่อ ซึ่งการไหว้นั้นจะเรียงตามลำดับอาวุโส ส่วนใหญ่ พ่อแม่ฝ่ายหญิง ซึ่งเป็นเจ้าภาพจะให้เกียรติโดยให้ทางฝ่ายชายก่อน หรือจะให้ผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายก่อนก็ได้ ไม่เคร่งครัดในเรื่องนี้เท่าไร

             พิธีการรับไหว้ เมื่อพ่อแม่ฝ่ายหญิงหรือชายไปนั่งคู่กันในที่จัดไว้ เจ้าบ่าวเจ้าสาวซึ่งนั่งคู่กันอยู่ตรงข้าม จะกราบลงพร้อมกันที่หมอนสามครั้งรวมทั้งผู้หลักผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่าย ถ้าหากเป็นญาติคนอื่นๆ กราบหนึ่งครั้ง โดยไม่ต้องแบมือ แล้วส่งพานดอกไม้ธูปเทียนให้ พ่อแม่รับและให้ศีลให้พรอวยพรให้ทั้งคู่

            หลังจากนั้น หยิบเงินรับไหว้ใส่ในพาน หยิบด้ายมงคลหรือสายสิญจน์เส้นเล็กๆ ผูกข้อมือให้คู่บ่าวสาวแสดงการรับไหว้ หลังจากทำพิธีรับไหว้เสร็จ อาจมีการเพิ่มทุนให้แก่คู่บ่าวสาว โดยนำพานใส่ใบเงินใบทองมาวางไว้ นำเงินรับไหว้มาทับไว้ข้างบน ต่อจากนั้นพ่อแม่ญาติพี่น้องของทั้งสองฝ่ายที่มีความประสงค์จะมอบเงินเพิ่มทุนให้แก่คู่บ่าวสาว ก็ใส่เพิ่มตามความพอใจ ต่อจากนั้น จึงนำถั่วงา และแป้งประพรมพร้อมอวยพร

คุณครูวัลลดา  คงสามารถวัฒนา  มะสาว
ขอให้มีความสุข สมหวังในสิ่งที่ตั้งใจ มีลูกเป็น ครอกๆ เอ๊ย ย!!เต็มบ้าน หลานเต็มเมือง
รักยิ่งยืนนาน รักยิ่งมากมาย ... มีหลายรุ่นเมื่อไหร่ บอกมะสาวด้วยนะ

พิธีร่วมทำบุญตักบาตรของคู่บ่าวสาว

            ตามธรรมเนียมไทย เมื่อทำพิธีหรืองานมงคลใดๆ ก็ตาม ย่อมต้องการทีจะทำบุญสร้างกุศลเสมอ เพื่อเป็นการสร้างสิริมงคล และนี้ก็เช่นกันการร่วมทำบุญตักบาตรของคู่บ่าวสาว ซึ่งนิยมทำกันหลังจากพิธีรับไหว้ คือเจ้าภาพจะเป็นผู้นิมนต์พระมาสวดเจริญพุทธมนต์และรับอาหารบิณฑบาต

            การตักบาตรสมัยก่อนให้คู่บ่าวสาวตักคนละทัพพี แต่ปัจจุบันนิยมให้ตักทัพพีเดียวกัน ตักบาตรพร้อมกัน ต่อไปชาติหน้าจะได้เกิดมาคู่กันอีก มีความเชื่อเกี่ยวกับการตักบาตรของคู่บ่าวสาว ถ้าผู้ใดจับที่ยอดหรือคอทัพพี ผู้นั้นจะได้เป็นใหญ่เหนือกว่าคู่ของตน ซึ่งต้องเลื่อนมาจับที่ปลายทัพพี อย่างนี้คงต้องแย่งกันจับน่าดูเลย วิธีแก้เคล็ดด้วยการผลัดกันจับที่คอทัพพีอย่างนี้ ก็ไม่มีใครเหนือใคร เสมอภาคแบบนี้ดีกว่า

           เกี่ยวกับการนิมนต์พระมาสวด แต่ก่อนนิยมมาเป็นคู่ เช่น ๔ หรือ ๘ องค์ แต่ปัจจุบันนิยม ๙ องค์ เพราะคนไทยเชื่อถือเกี่ยวกับตัวเลข ๙ ว่าเป็นเลขมงคล หมายถึงความเจริญก้าวหน้า โดยนับพระประธานเป็นองค์ที่ ๑๐ ครบจำนวนคู่พอดี

ในการทำพิธีสวดเจริญพระพุทธมนต์ทั่วไปนั้น เจ้าภาพจะทำหน้าที่จุดธูปเทียนบูชาพระ แต่ในงานมงคลสมรสมักนิยมให้คู่บ่าวสาว เพราะถือว่าเป็นผู้ที่สำคัญที่สุดในงาน รวมถึงการถวายขันและเทียนเพื่อให้พระทำน้ำพระพุทธมนต์ ซึ่งจะนำมาเป็นน้ำสังข์สำหรับหลั่งในพิธีรดน้ำต่อไป

            การตักบาตรร่วมกันของคู่บ่าวสาว อาจกระทำอีกครั้งในวันรุ่งขึ้น หลังจากวันแต่งงาน โดยคู่บ่าวสาวต้องตื่นนอนแต่เช้า นำอาหารคาวหวานไปดักรอพระที่ออกบิณฑบาตผ่านหน้าบ้าน หรือจะไปตักบาตรที่วัดเลยก็ได้ ต้องทำติดต่อกัน ๓ วัน, ๗ วัน หรือ ๙ วัน เพื่อความเป็นสิริมงคล

คุณครูภิษณี    สงขลา  ป้าแอ๋ว
"...ขอให้ความรักที่เกิดขึ้นมานั้นอยู่ตลอดกาล
ขอให้ความรักที่เกิดขึ้นมานั้นเป็น รั ก นิ รั น ด ร์..."

 

         ตอนรักกันรำพรรณเป็นล้านครั้ง
พูดคำหยาบจาบจ้วงทะลวงใน
เดินปัดตูดพูดพูดไม่มองหน้า
เสียงโครมครามย่ำใจใหญ่ขึ้นครัน

พอรักจางความคิดไม่สดใส
พูดใส่ไคล้ตอกย้ำใจดำกัน
เหมือนผีบ้ากระแทกแหกหุนหัน
สุดจะอั้นสำรอกออกมาเชียว

คุณครูสุพิศ  ชูร่วง  ป้าแต๋ว
ขอให้อยู่ดีกินดี  ขอให้มีปัญญาเฉียบแหลม ขอให้มีลูกมีหลานเร็วๆ 
ขอให้มั่งมีเป็นเจ้าคนนายคน ขอให้อยู่กันจนถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชรนะคะ

พิธีรดน้ำสังข์

            หลังจากที่คู่บ่าวสาวได้ร่วมทำบุญตักบาตร ฟังพระสวดพุทธมนต์ และถวายจตุปัจจัยไทยธรรม ก็ได้ฤกษ์รดน้ำหรือหลั่งน้ำสังข์ พระผู้เป็นประธาน จะทำการเจิมให้แก่บ่าวสาว ฝ่ายชายนั้นพระท่านสามารถที่จะทำการเจิม ๓ จุดได้โดยตรง แต่หากเป็นฝ่ายหญิงแล้ว พระท่านไม่สามารถถูกเนื้อต้องตัวได้ จึงต้องจับมือฝ่ายชายเจิมหน้าผากให้เจ้าสาวของตน

            หลังจากนั้น จึงทำมงคลแฝดสวมให้คู่บ่าวสาวคนละข้าง มีสายโยงห่างกันประมาณ ๒ ศอกเศษเพื่อความสะดวก และส่วนปลายของมงคล จะโยงมาพันที่บาตรน้ำมนต์ และหางสายสิญจน์ พระสงฆ์จะส่งกันไปโดยจับเส้นไว้ในมือ จนถึงพระองค์สุดท้ายก็จะวางสายสิญจน์ไว้ที่พาน หากเป็นการรดน้ำตอนเย็น ซึ่งเป็นที่นิยมในปัจจุบัน จะเป็นมงคลแฝดแบบไม่มีสายโยง

            คู่บ่าวสาวต้องนั่งในที่จัดไว้ ซึ่งจะมีหมอนสำหรับรองรับมือและพานรองน้ำสังข์ ส่วนเพื่อนเจ้าบ่าวจะยืนให้กำลังใจอยู่ข้างหลัง และญาติผู้ใหญ่ก็จะทยอยกันมารดน้ำสังข์ตามลำดับ เกี่ยวกับการเลือกเพื่อนเจ้าบ่าวเจ้าสาว มีคติความเชื่อว่า ควรเลือกที่อายุน้อยหรือใกล้เคียงกับคู่บ่าวสาว และในช่วงที่ใกล้หรือมีโครงการจะแต่งงานเร็วๆ นี้ เพราะหากว่าเป็นคนโสดอาจจะต้องกลายเป็นเพียงเพื่อนเจ้าบ่าวเจ้าสาวกันไปตลอด ไม่มีโอกาสได้เป็นเจ้าบ่าวเจ้าสาวตัวจริงกันเสียที แต่ความจริงแล้วอาจเป็นเพราะผู้ใหญ่ต้องการให้ผู้ที่ใกล้แต่งงานได้ดูขั้นตอนการแต่งงาน เมื่อถึงคราวตนเองจะได้ปฏิบัติตัวได้ถูกต้องและไม่เคอะเขิน

เด็กชายสมปราชญ์  คงแก้ว
ขอให้ แก โชคดี ว่ะ เพื่อน แล้วแกจะได้รู้ ว่าแต่งงานแล้ว นรกน่ะมีจริง เดี๋ยวแกจะได้รู้ว่ะเพื่อน

หอยสังข์

            ความเป็นมาของหอยสังข์ที่นำมาใช้ในพิธี  ในสมัยโบราณเชื่อว่า หอยสังข์เป็นหนึ่งในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ๑๔ อย่าง อันเกิดจากกวนเกษียรสมุทรของเหล่าเทวดาและอสูร บางเชื่อว่าครั้งหนึ่งสังข์อสูรได้ลักเอาพระเวทไปซ่อนไว้ในหอยสังข์
พระนารายณ์ได้อวตารไปปราบและสังหาร แล้วทรงล้วงเอาพระเวทออกมาจากสังข์ ทำให้ปากหอยสังข์มีรอยพระหัตถ์ของพระนารายณ์ จึงถือกันว่าสังข์เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพราะเคยเป็นที่รองรับพระเวท การนำมาใส่น้ำมนต์รดให้คู่บ่าวสาว เชื่อกันว่าเป็นสิริมงคล

ยินดีด้วยนะเพื่อน  สมหวังเสียที

 

         สิ่งที่ให้ใช้เป็นเช่นข้อคิด
คิดก่อนทำจำไว้ดีทีเดียว
ยามจะจากพรากไปเพราะไอพิษ
คิดถึงรักครั้งก่อนย้อนยาวนาน

ถูกหรือผิดอย่างไรให้เสียวเสียว
รักเคยเกี้ยวคิดไว้ให้นานนาน
ให้ฉุกคิดก่อนจากพรากสถาน
วันคืนผ่านอย่าให้จับใจจน

เด็กหญิงกัญญารัตน์  หมื่นกล้า
เห็นแล้วหนูอยากจะแต่งงานบ้างจัง  มีแฟนเมื่อไหร่  จะรีบบอกให้ไปขอ ฮิฮิ! 
ขอใหมีความสุขมากๆ นะแก

ขั้นตอนในการทำพิธีรดน้ำ

            เมื่อคู่บ่าวสาวสวมแฝดมงคล และนั่งพนมมือคู่กันในที่จัดไว้แล้ว จะมีคนคอยตักน้ำพระพุทธมนต์เติมในสังข์ เพื่อส่งให้ผู้ที่จะรดน้ำอวยพร โดยเริ่มจากพ่อแม่ของคู่บ่าวสาว หรือญาติผู้ใหญ่ ตามลำดับ นิยมรดใส่ในมือให้เจ้าสาวก่อน แล้วจึงรดให้เจ้าบ่าว และกล่าวอวยพรให้คู่บ่าวสาวประสบความสุขความเจริญ อยู่ด้วนกันจนแก่เฒ่าถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชร มีลูกเต็มบ้านมีหลานเต็มเมือง ขณะรดน้ำสังข์ พระสงฆ์จะสวดชยันโต เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่คู่บ่าวสาว แต่ในปัจจุบัน นิยมทำพิธีรดน้ำกันตอนเย็น ก่อนเวลากินเลี้ยงฉลองสมรส ซึ่งมักจะจัดที่โรงแรม หรือหอประชุม หากจะให้มีพระสวดชยันโตในเวลารดน้ำต้องนิมนต์พระมาด้วย

            มีเคล็ดลางเกี่ยวกับพิธีรดน้ำสังข์ คือหลังจากพิธีรดน้ำสังข์เสร็จแล้ว หากฝ่ายใดลุกขึ้นยืนก่อน ฝ่ายนั้นจะได้เป็นผู้ที่อยู่เหนือคู่ครองของตน เช่น เจ้าสาวลุกขึ้นก่อน สามีจะกลัว หากถือมากเกินไปคงจะวุ่นวายน่าดูเลย หลังจากเสร็จพิธีรดน้ำต่างตนต่างรีบลุก ควรช่วยกันประคองกันแบบนี้จะดีกว่า แถมดูแล้วน่าประทับใจ

            สมัยโบราณ ในพิธีการแต่งงานจะไม่มีการรดน้ำสังข์ แต่จะมีพิธีซัดน้ำ พระสงฆ์จะเป็นผู้ทำพิธี โดยตักน้ำมนต์ในบาตรซัดสาดใส่คู่บ่าวสาว บรรดาเพื่อนเจ้าบ่าวเจ้าสาวซึ่งมีอยู่หลายคู่ แกล้งนั่งห้อมล้อมให้คู่บ่าวสาวนั่งเบียดกันชิดกัน การซัดน้ำนี้บางทีซัดกันจนเปียกปอนต้องเปลี่ยนชุดหลังเสร็จพิธี แบบนี้ก็สนุกไปอีกแบบ

เด็กหญิงศิริภิญญา  ทองพันธ์
สละโสดทั้งที  ขอให้โชคดีว่ะเพื่อน  แล้วมีหลานให้เราอุ้มไวๆ นะ

การกินเลี้ยงฉลองพิธีมงคลสมรส

            เมื่อเสร็จพิธีหลั่งน้ำสังข์ หรือพิธีซัดน้ำแล้ว จะมีการเลี้ยงอาหารแขกผู้มาร่วมงาน อาจมีดนตรีประกอบเพื่อความสนุกสนาน ครื้นเครง โฆษกจะกล่าวเชิญให้พ่อแม่ฝ่ายเจ้าบ่าว และเจ้าสาว รวมทั้งคู่บ่าวสาวกล่าวขอบคุณแขก

            ในช่วงนี้อาจมการหยอกล้อ คู่บ่าวสาว เช่นเจ้าสาวเป็นฝ่ายหอมแก้มเจ้าบ่าว ร้องเพลงคู่กัน และอื่นๆ ซึ่งควรทำอย่างหอมปากหอมคอ เพราะทั้งคู่ต่าง เหน็ดเหนื่อย กับงานมาทั้งวัน หรืออาจจะไม่ค่อยได้พักผ่อน ในช่วงที่เตรียมงาน โฆษกจะบอกกล่าวถึง ความเป็นมาว่าเจ้าบ่าว เจ้าสาวพบกัน ครั้งแรกเมื่อไร ความรักเริ่มผลิดอกเบ่งบานไปอย่างไร ซึ่งบางทีก็พูดเกินจริง เพื่อความสนุกสนาน เป็นการหยอกล้อคู่บ่าวสาว หลังจากนั้นเจ้าบ่าวเจ้าสาวจะเดินไปขอบคุณแขกตามโต๊ะ ต่างๆ อีกครั้งหนึ่ง พร้อมทั้งแจกของชำร่วย เพื่อเก็บไว้เป็นที่ระลึก

           ถ้ามีการกินเลี้ยงในตอนเย็น เจ้าสาวมักเปลี่ยนจากชุดไทยเป็นชุดราตรียาว หรือที่เรียกกันว่า "ชุดเจ้าสาว" ในงานเจ้าสาว จะดูโดดเด่นและสวยกว่าใครๆ แขกที่มางานจึงไม่ควรที่จะแต่งตัวให้เด่นแข่งกับคู่บ่าวสาว โดยเฉพาะแขกผู้หญิงไม่ควรใส่ชุดขาว แข่งกับเจ้าสาวเป็นมารยาทที่ไม่เหมาะสม

เมื่อมาถึงสถานที่จัดเลี้ยง คู่บ่าวสาว หรือผู้ทำหน้าที่ต้อนรับจะพาไปลงชื่อในสมุดอวยพร หากนำของขวัญ หรือต้องการให้ ซองช่วยงานก็มอบให้ตอนนี้ เพราะจะมีคนทำหน้าที่ลงบัญชีโดยเฉพาะ แต่บางคนก็จะเก็บไว้เพื่อให้ กับคู่บ่าวสาว กับมือเองตอนที่ นำของชำร่วยไปแจกที่โต๊ะตอนกินเลี้ยง

 

เอ๋!  ลืมแก้ขันหมากว๊ะ  ดีใจจะลืมไปเลย  เอ้า!  ช่วยแก้กันหน่อย
จริงๆ  เค้าแก้กันตอนรับขันหมาก  ก่อนที่จะเข้าพิธีรดน้ำสังข์แล้วละครับ  ต้องขอโทษด้วย 
ดีใจเกินไปหน่อย

พิธีการปูที่นอนและส่งตัวเจ้าสาว

            พิธีการส่งตัวมักทำกันตอนกลางคืน ถ้าหากมีการเลี้ยงฉลองสมรสตอนกลางคืน จะต้องมีการเลิกก่อนถึงฤกษ์ส่งตัวเล็กน้อย เพื่อคู่บ่าวสาวจะได้มีเวลาเตรียมตัว พ่อแม่ของฝ่ายเจ้าสาวจะจะเชิญผู้มีเกียรติ ซึ่งเป็นคู่สามีภรรยาอาวุโส ให้ทำพิธีปูที่นอนให้ในห้อง หรือในเรือนหอ ผู้ที่ได้รับเลือกจะต้องเป็นคู่สามีภรรยาที่แต่งงานอยู่กินกันมาจนแก่เฒ่า มีฐานะดีและมีลูกหลานที่เลี้ยงง่ายและลูกๆ ยังมีชีวิตอยู่ทุกคน

            การทำพิธีปูที่นอน ในปัจจุบันทำพอเป็นพิธี เพราะว่าได้มีการจัดเตรียมไว้ก่อนวันแต่งไว้เรียบร้อยแล้ว ครั้นพอได้ฤกษ์ผู้ทำพิธีก็จัดแจง ปูที่นอน จัดหมอนผ้าห่มกางมุ้ง พอถึงฤกษ์เรียงหมอน ผู้ทำพิธีฝ่ายชายก็ล้มตัวนอนทางด้านขวา ผ่ายหญิงนอนทางซ้าย เป็นการนอน เอาเคล็ด

            สิ่งของอันเป็นมงคลที่ใช้ในพิธีปูที่นอน มีอยู่หลายตำรา เช่น ใช้หินบดยา ฟักเขียว แมวตัวผู้สีขาว ซึ่งทาแป้งและของหอมไว้ทั้งตัว รวมทั้งถั่วทอง งาเมล็ด ข้าวเปลือก อย่างละหยิบมือห่อผ้าไว้ในพาน ผู้ทำพิธีปูที่นอนจะหยิบของเหล่านี้วางบนที่นอนพร้อมกับแมว และกล่าวถ้อยคำอันเป็นมงคล แล้วนอนลงพอเป็นพิธี แล้วจึงลุกขึ้น สิ่งของที่ใช้ในการประกอบพิธีน่าจะมาจากคติคำอวยพรที่ว่า "ขอให้เย็นเหมือนฝัก หนักเหมือนแฟง ให้อยู่เรือนเหมือนก้อนเส้า ให้เฝ้าเรือนเหมือนแมวคราว"

ก้อนเส้า คือหินเตาไฟสำหรับหุงต้มในสมัยโบราณ แต่เห็นว่ามีคราบเขม่าสีดำสกปรกง่าย จึงเปลี่ยนเป็นหินบดยาแทน ส่วนแมวนั้น ถือกันว่าเป็นสัตว์ที่เชื่องเหมือนกับผู้ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมมา และถือเป็นสัตว์มงคล แมวคราว คือ แมวตัวผู้ที่มีอายุมาก มักนอนอยู่กับเรือนไม่ค่อยออกไปเที่ยวไหนๆ บางทีมีการนำกลีบดอกไม้ เช่นดอกกุหลาบ กลีบบานไม่รู้โรย หรือกลีบบัวมาโรย ไว้บนเตียงนอนให้คู่บ่าวสาวด้วย
             เหตุที่เจ้าบ่าวนอนด้านขวา เพราะอยู่ใกล้ประตู หากมีเหตุอันตราย สามีจะสามารถคุ้มครองปกป้องภริยาของตนได้ เพราะถือว่า ผู้ชายมีความแข็งแรงกว่าหญิง ควรทำหน้าที่ดูแลปกป้อ

     

ขอหอมทีนะตัว  ฮี้!  เค้าอายนะตัวเอง
หนุ่มสาว  แต่งงานกันใหม่ๆ ก็หวานอย่างนี้แหละ  ตัวเอง  เค้าละอ้าย  อาย  อ๊วก
!

การส่งตัวเจ้าสาว

            เมื่อผู้ทำหน้าที่ปูที่นอนลุกขึ้นแล้ว โดยทำเป็นเพิ่งตื่นนอน ฝ่ายหญิงจะพูดในสิ่งอันเป็นมงคล เช่น ฝันว่าอย่างโน้น อย่างนี้ ล้วนแต่เป็นสิ่งที่ดีงาม ฝ่ายชายก็จะทำนายทายทักปลอบขวัญ ต่อจากนั้น จึงพากันลุกออกไป

           เฒ่าแก่ของทั้งสองฝ่าย จึงให้คู่บ่าวสาวไปยังที่นอน พ่อแม่ของฝ่ายหญิงนำเจ้าสาวมาส่งให้เจ้าบ่าว พร้อมทั้งกล่าวฝากฝังให้ช่วยดูแล บอกว่าเจ้าสาวยังเล็กไม่รู้เรื่องการเรือนเท่าไรนัก หากมีสิ่งใดบกพร่อง ขอให้เจ้าบ่าวคอยว่ากล่าวตักเตือน อย่าให้ถึงกับดุด่าจนมีปากเสียง ให้เจ้าบ่าวรักใคร่เอ็นดู เหมือนน้องสาว ช่วยปกป้องคุ้มครองและให้การเลี้ยงดู อย่าได้ทอดทิ้ง ฯลฯ ฝ่ายเจ้าบ่าวก็รับคำเป็นอันดี

          จากนั้น พ่อแม่ของทั้งสองฝ่าย ก็อบรมคู่บ่าวสาว ให้รู้จักหน้าที่ของสามีภรรยาที่ดีซึ่งต่อไปจะต้องพึ่งพาอาศัยกัน แล้วให้คู่บ่าวสาวนอนลงที่นอน โดยเจ้าบ่าวนอนด้านขวา และเจ้าสาวนอนด้านซ้าย บางทีก่อนนอนก็ให้เจ้าสาวกราบบอกสามีก่อน เพื่อความเป็นสิริมงคล เพราะถือว่าสามีเป็นผู้ให้ความดูแลคุ้มครอง

ถ่ายรูปไป แล้วก็ยิ้มไป  กำลังคิดอะไรอยู่หรือค่ะคุณครู หนูว่ากำลังคิดถึงตอนหนุ่มๆ  ละซี
จริงรึเปล่า
ขอขอบคุณคุณครูภิษณี  ณ สงขลา  ที่ถ่ายรูปนี้ให้  นึกว่าจะไม่มีชะแล้วซีนะ  ขอบคุณๆ

 

          กิจกรรมแต่งงานผ่านวันนี้
ช่วงชีวิตหลายท่านผ่านบางคน
แต่ชีวิตมิได้จะสิ้นสุด
โลกเปลี่ยนไปวัยผ่านกาลเวลา

สิ่งดีดีได้เห็นเป็นกุศล
สุขใจล้นเมื่อผ่านการวิวาห์
เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของปัญหา
ต้องช่วยหาช่วยแก้แลกันไป

 

พบกันใหม่  ตอนที่ 
เกม  กิจกรรมรอบกองไฟ และปิดประชุมกอง ลูกเสือสำรอง
เด็กนิโคร
wnikro@gmail.com,wnikro@hotmail.com

 




กิจกรรม

ค่ายวิชาการสู่งานอาชีพ โรงเรียนวัดนิโครธาราม
พิธีการทบทวนคำปฏิญาณและสวนสนามของลูกเสือ ๒๕๕๗
กิจกรรมวันสถาปนาลูกเสือไทย
กิจกรรมลูกเสือ(ถวายราชสดุดี) article
ถวายราชสดุดี ๒๕๕๑ article
ทักษะชีวิต ภาษาอังกฤษมิใช่เพียงแค่ผัน
ควันหลงจากการแข่งขันกรีฑานักเรียน ประจำปี ๒๕๕๖
เด็กทับปุดรักฟัน
เส้นทางสีชมพู...สู่วัยใส
เทศบาลทับปุดคัพ ครั้งที่ ๑๓ ประจำปี ๒๕๕๔
โครงการการศึกษาเพื่อต่อต้านการใช้ยาเสพติดในนักเรียน D.A.R.E article
การทำไม้ดัดรูปสัตว์
โครงการเข้าค่ายคุณธรรมโรงเรียนวัดนิโครธาราม
โครงการเข้าค่ายคุณธรรมโรงเรียนวัดนิโครธาราม
โครงการคาราวานเสริมสร้างเด็ก
วันไหว้ครู ๒๕๕๒
แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ตอนที่ ๑
แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ตอนที่ ๒
แนะแนวและการจัดนิทรรศการ ๒๕๕๑
เครือข่ายผู้ปกครอง
นักวิจัยสาคู ๑
วันภาษาไทยและสัปดาห์ห้องสมุด
วันสุนทรภู่
แห่เทียนพรรษา
วันลอยกระทง
กิจกรรมลูกเสือ(พิธีสวนสนาม) article
ตลาดนัดนักเรียน article
ประชุมผู้ปกครองนักเรียน article
ตอนที่ ๑ ลูกเสือ เนตรนารีสำรอง ลอดซุ้ม
ศิลปหัตถกรรมนักเรียน article
ตอนที่ ๒ ลูกเสือ เนตรนารีสำรอง เปิดประชุมกอง
วันวิสาขบูชา
ตอนที่ ๕ ลูกเสือ เนตรนารีสามัญ แนะนำตัวกันหน่อย
วันแม่ ๒๕๕๑
ค่ายลูกเสือ ๒๕๕๑ ตอนที่ ๑
จามจุรีเกมส์ ตอนที่ ๓ article
ค่ายลูกเสือ ๒๕๕๑ ตอนที่ ๒
จามจุรีเกมส์ ตอนที่ ๑
วันภาษาไทยแห่งชาติและสัปดาห์ห้องสมุด article
กิจกรรมลูกเสือ ค่าพักแรม ตอน ๓ article
เทศบาลคัพ ครั้งที่ ๙/๒๕๕๐
จามจุรีเกมส์ ๒๕๕๔ ตอนที่ ๑ สู่สมาคมอาเซียน
กิจกรรมลูกเสือ ค่ายพักแรม ตอน ๑ article
กิจกรรมวันไหว้ครู ประจำปี ๒๕๔๙ article
ดุริยางค์โรงเรียนวัดนิโครธาราม article
ค่ายลูกเสือ ๒๕๕๑ ตอนที่ ๓
จามจุรีเกมส์ ตอนที่ ๒
กิจกรรมลูกเสือ ค่ายพักแรม ตอน ๒ article
ค่ายลูกเสือ ๒๕๕๑ ตอนที่ ๔
จามจุรีเกมส์ ตอนที่ ๔ article
จามรุรีเกมส์ ครั้งที่ ๕
อบจ.พังงาเกมส์ ครั้งที่ ๔
วันเด็ก ๒๕๕๑
รณรงค์การเลือกตั้ง
วันเฉลิมพระชนมพรรษา
โรงเรียนดีศรีตำบล ๑
ประชุมผู้ปกครอง ตอนที่ ๒
โรงเรียนดีศรีตำบล ๒
โรงเรียนดีศรีตำบล ๓
โรงเรียนดีศรีตำบล ๔
โรงเรียนดีศรีตำบล ๕
โรงเรียนดีศรีตำบล ๖
โรงเรียนดีศรีตำบล ๗
เทศบาลคัพ นัดฝึกซ้อม article
เทศบาลคัพ นัดชิมลาง article
เทศบาลคัพ นัดเปิดการแข่งขัน
เทศบาลคัพ นัดประลองชัย article
เทศบาลคัพ นัดประชับมิตร article
เทศบาลคัพ นัดปิดบัญชีแค้น article
ฟุตบอล ๑ อารำพบท
ฟุตบอล ๒ การบริหารร่างกาย
ฟุตบอล ๓ เริ่มฝึกทักษะ
ฟุตบอล ๔ เมื่อสิ้นภารกิจ
ฟุตบอล ๕ การฝึกทักษะ
ฟุตบอล ๖ สมพร มัชการ
ฟุตบอล ๗ วันชิงชัย
กีฬาสี ๕๐ ตอนที่ ๕
กีฬาสี ๕๐ ตอนที่ ๔
กีฬาสี ๕๐ ตอนที่ ๓
กีฬาสี ๕๐ ตอนที่ ๒
กีฬาสี ๕๐ ตอนที่ ๑
ฟุตบอล ๘ สลายพฤติกรรม
เทศบาลคัพ ครั้งที่ ๙ ตอนที่ ๒
ขนมถัวแปบ ตอนที่ ๔
ขนมถั่วแปบ ตอนที่ ๓
ขนมถั่วแปบ ตอน ๒
ขนมถั่วแปบ ตอนที่ ๑
สำนวนและสุภาษิตของไทย article
กิจกรรมแห่เทียนพรรษา ๒๕๔๙ article
ทะเบียนคุมการเบิกจ่ายเงินงบประมาณ ๒๕๔๙ article
ศิษย์ยอดกตัญญู กลับสู่บ้านเกิด article
กิจกรรมวันต่อต้านยาเสพติดและวันสุนทรภู่ article
สื่อ ไอ.ที.และอินเตอร์เน็ทความเร็วสูง article
กิจกรรมประชาธิปไตยในโรงเรียน article
การอบรมโค้ชมืออาชีพ ครั้งที่ ๑
โรตารี่
ไหว้ครู ๕๐
การบริหารงบประมาณ ๒๕๕๐/๒
สุขสันต์วันสงกรานต์
การโต้วาที ๑ article
รักภาษาไทย article
กิจกรรมสุดสัปดาห์ article
การบริหารงบประมาณ ๒๕๕๐ article
ปีภาษาไทย article
กิจกรรมชมรม ๑ article
การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ article
โรงเรียนศีล ๕ ตอนที่ ๓
โรงเรียนศีล ๕ ตอนที่ ๒
โรงเรียนศีล ๕
แบบทดสอบสมรรถภาพทางกาย
นักวิจัยสาคู 4
นักวิจัยสาคู ๒
บล็อกซ์
สมรรถภาพ
นักวิจัยสาคู ๓ article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนวัดนิโครธาราม,นิโครธาราม,นิโคร,เด็กนิโคร,ครูนิโคร,หนุ่มนิโคร,สาวนิโคร,ชาวนิโคร,พี่เสือ,เจ้าตัวน้อย,สมนึก,โก้เจ้า,จามจุรี wnikro@gmail.com